του Θωμά Βαγενά,
Το περιστατικό συνέβη στη σελίδα της Δημοτικής Αστυνομίας του Δήμου Δίου Ολύμπου στο Facebook, όπου διατύπωσα επώνυμα και θεσμικά την άποψή του για ζητήματα της καθημερινότητας. Η απάντηση ήταν ειρωνική. Και στη συνέχεια μου επιβλήθηκε φραγή. Μου αφαιρέθηκε το δικαίωμα σχολιασμού. Αυτό δεν είναι ούτε λάθος, ούτε παρεξήγηση. Είναι δείγμα αντίληψης εξουσίας.
Η τοπική αυτοδιοίκηση είναι ο θεσμός που βρίσκεται πιο κοντά στον πολίτη. Ή τουλάχιστον έτσι θα έπρεπε να είναι. Όταν όμως, αντί για διάλογο, επιλέγει ειρωνεία, αυταρχισμό και φίμωση, τότε έχουμε πρόβλημα. Όχι προσωπικό. Πολιτικό.
Έγραψα δημόσια την άποψή μου ως πολίτης, ως άνθρωπος που ζει, περπατά και πληρώνει σε αυτόν Δήμο. Τεκμηριωμένα, με επιχειρήματα. Δεν προσέβαλα. Δεν συκοφάντησα. Δεν στόχευσα πρόσωπα. Μίλησα για προβλήματα οργάνωσης, πρόληψης, διαφάνειας.
Η απάντηση που έλαβα από πλευράς του υπεύθυνου διαχείρισης της ιστοσελίδας δεν είχε ούτε ουσία, ούτε σεβασμό. Μόνο υπεροψία και ειρωνεία. Όταν απάντησα, με τον ίδιο θεσμικό τόνο, το αποτέλεσμα ήταν να τεθεί περιορισμός στο προφίλ μου, να μου αφαιρεθεί το δικαίωμα να σχολιάζω. Να μιλώ.
Αυτό δεν είναι διάλογος. Είναι εξουσιαστική συμπεριφορά.
Ο πολίτης δεν είναι μαθητής. Δεν είναι υποχρεωμένος να έχει “ειδικότητα” για να εκφράσει άποψη για την καθημερινότητα στην πόλη του. Δεν χρειάζεται να κατέχει διδακτορικό για να παρατηρήσει καθυστερήσεις, αστοχίες, παραλείψεις.
Η κριτική δεν είναι προσβολή. Είναι συνταγματικά κατοχυρωμένο δικαίωμα.
Αν η απάντηση της διοίκησης είναι “δεν είναι αντικείμενό σου” ή “είναι καφενειακή άποψη”, τότε το πρόβλημα δεν είναι δικό μου. Είναι δικό τους. Γιατί αυτό σημαίνει φόβο στην κριτική, αλλεργία στη λογοδοσία και απόρριψη της συμμετοχής.
Και αν η λύση τους είναι να βάζουν φραγή σε όσους διαφωνούν αντί να μπαίνουν σε διάλογο, τότε έχουμε να κάνουμε με νοοτροπία διοίκησης παλαιάς κοπής, που νοσταλγεί το μονόλογο και αποστρέφεται το δημόσιο διάλογο.
Η δημοκρατία δεν φοβάται τον πολίτη. Τον ακούει.
Η τοπική διοίκηση δεν είναι για να σβήνει σχόλια, να περιορίζει φωνές, να μαλώνει τους “ανυπάκουους”. Είναι για να συνομιλεί, να εξηγεί, να συνδιαμορφώνει.
Το δημόσιο δεν είναι τσιφλίκι. Ο δήμος δεν είναι μικροεξουσία.
Είναι δημόσια υπόθεση. Κοινό αγαθό. Χώρος συνύπαρξης.
Δεν ήρθαμε για φασαρία. Ήρθαμε για συζήτηση.
Και κάποιοι εκνευρίστηκαν που τολμήσαμε να μιλήσουμε.
“Kαφενείο η συζήτηση”, είπαν. Και μετά έβαλαν φραγή.
Δηλαδή όπως στο καφενείο, που κάποιος πετάγεται, λέει τη γνώμη του, και όλοι τον κοιτάνε στραβά μέχρι να του πουν «σκάσε».
Μόνο που εδώ δεν ήπιαμε καφέ. Μιλήσαμε για τη ζωή μας.
Και τους ενόχλησε. Και μας φίμωσαν.
Αλλά ξέρετε τι;
Η αλήθεια έχει έναν κακό συνήθειο: δεν φιμώνεται εύκολα.
Ο δημόσιος λόγος ανήκει σε όλους. Όχι μόνο στους “ειδικούς”.
—
Η απάντηση που πήγα να τους γράψω αλλά δεν μπόρεσα λόγω της φραγής που μου έκαναν…
“Καταλαβαίνω τον εκνευρισμό σας, αλλά δεν είναι ούτε τεκμηριωμένος, ούτε δικαιολογεί αυτόν τον τόνο.
Έγραψα ως πολίτης, απαντήσατε ως αυθεντίες.
Εμείς πληρώνουμε, εμείς ζούμε τις αδυναμίες, εμείς θα μιλήσουμε. Αν δεν σας αρέσει, μην μπαίνετε να διαβάζετε.
Ασκώ δημόσια κριτική ναι, είναι δικαίωμά μου, συνταγματικά κατοχυρωμένο. Και το κάνω με επιχειρήματα, όχι “ό,τι μου κατέβει στο μυαλό”, όπως γράφετε. Αντί να απαντήσετε με ουσία, επιλέγετε την επίθεση, την υπεροψία και τον αυταρχισμό.
Το “μη μιλάτε, δεν είναι το αντικείμενό σας”, να το πείτε αλλού. Η δημόσια διοίκηση οφείλει να λογοδοτεί στους πολίτες. Όχι μόνο στους ειδικούς. Δεν χρειάζεται να έχω μεταπτυχιακό στην αυτοδιοίκηση για να ξέρω ότι η καθημερινότητα στην πόλη μου πάσχει.
Το ύφος σας είναι βαθιά εχθρικό προς κάθε πολίτη που διατυπώνει παρατηρήσεις. Μας κουνάτε το δάχτυλο για «καφενειακές κουβέντες», μας ειρωνεύεστε που ζητάμε καθαρές απαντήσεις και προσβάλλετε συλλήβδην όλους τους δημότες με στερεότυπα του τύπου «τα θέλετε όλα έτοιμα». Αν αυτός είναι ο τρόπος που η δημόσια διοίκηση απαντά στον πολίτη, τότε έχουμε σοβαρό πρόβλημα.
Δεν μιλήσαμε για προσωπική εξυπηρέτηση. Μιλήσαμε για οργάνωση, πρόληψη και διαφάνεια. Αν αυτά σας φαίνονται παράλογα αιτήματα, τότε έχουμε άλλη αντίληψη για τον ρόλο του Δήμου.
Μπορεί να θεωρείτε “υποχρέωση” του πολίτη να σέβεται τη διοίκηση. Εγώ θεωρώ υποχρέωση της διοίκησης να σέβεται πρώτα τον πολίτη. Χωρίς αλαζονεία και κατήχηση.
Τέλος, όσο για τη δημοκρατία: όταν ένας πολίτης κάνει δημόσιο σχόλιο και η απάντηση της διοίκησης είναι “μη μιλάς, δεν είναι αντικείμενό σου”, τότε το πρόβλημα δεν είναι θεωρητικό. Είναι βαθιά πολιτικό.
Αν δεν θέλετε να «το κάνουμε καφενείο», μην το ξεκινάτε έτσι. Μιλήστε με επιχειρήματα, όχι με χαρακτηρισμούς. Κι εγώ το ίδιο κάνω.
Γιατί δημοκρατία, ναι, δημοκρατία δεν είναι να μιλούν μόνο όσοι σας βρίσκουν δίκιο.
ΥΓ: Η ειρωνεία και η υπεροψία με την οποία μου απαντάτε λέει πολλά για τον τρόπο που αντιμετωπίζετε τους πολίτες.
Καλή συνέχεια ο κόσμος διαβάζει και σας ευχαριστώ που επιβεβαιώσατε όσα έγραψα.
