Προς : την Υπουργό Πολιτισμού
τον Υπουργό Εσωτερικών
ΘΕΜΑ: Άμεση διάσωση του ιστορικού μνημείου «Αστική Σχολή Κατερίνης», απόδοση των κλειδωμένων δωρεών στους πολίτες και αναζήτηση των κλαπέντων έργων τέχνης
Η προστασία του φυσικού και πολιτιστικού περιβάλλοντος αποτελεί, σύμφωνα με το άρθρο 24 (παρ. 1 και 6) του Συντάγματος, ρητή υποχρέωση του Κράτους και δικαίωμα του καθενός. Παρά τη συνταγματική αυτή επιταγή, η διαχείριση της αρχιτεκτονικής και καλλιτεχνικής κληρονομιάς στην Πιερία από την κυβέρνηση και την τοπική αυτοδιοίκηση αναδεικνύει μια συστηματική τροχιά απαξίωσης και εγκατάλειψης.
Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί η Αστική Σχολή Κατερίνης, ένα εμβληματικό νεοκλασικό κτίριο του 1905 στο κέντρο της πόλης, το οποίο λειτούργησε ως 1ο Δημοτικό Σχολείο έως το 1999. Με απόφαση του Υπουργείου Πολιτισμού (ΥΠΠΕ/ΔΙΛΑΠ/Γ/348/11993/2-3-1979, ΦΕΚ 201/Β/27-3-1979), το κτίριο χαρακτηρίστηκε επισήμως ως έργο τέχνης ειδικής προστασίας και μνημείο που χρήζει ειδικής κρατικής μέριμνας.
Σήμερα, η κατάσταση του μνημείου είναι τραγική και επικίνδυνη. Οι σοβάδες καταρρέουν εξωτερικά, τα περιμετρικά κάγκελα έχουν σκουριάσει, ενώ στη στέγη και σε άλλα σημεία έχει αναπτυχθεί αυτοφυής βλάστηση, καθιστώντας ορατό τον κίνδυνο ολοκληρωτικής κατάρρευσης σε περίπτωση σεισμού. Στο εσωτερικό, η οροφή στάζει, τα παράθυρα είναι σπασμένα, υπάρχει έντονη υγρασία, ενώ δεν υφίστανται καν υποδομές ψύξης, θέρμανσης και στοιχειώδους υγιεινής όπως τουαλέτες. Παρά την έλλειψη προσωπικού και τη μη καθημερινή λειτουργία του, στο κτίριο πραγματοποιούνται συχνά πολιτιστικές εκδηλώσεις από φορείς και συλλόγους με αποκλειστική δική τους ευθύνη, εκθέτοντας σε άμεσο κίνδυνο την ασφάλεια και την υγεία των πολιτών.
Η εικόνα αυτή συνοδεύεται από συνεχείς ανεκπλήρωτες υποσχέσεις. Στις 6/4/2021, ο τότε Δήμαρχος Κατερίνης κ. Κουκουδήμος και η Αντιπεριφερειάρχης Πιερίας κα. Μαυρίδου εξήγγειλαν με τυμπανοκρουσίες τη δημιουργία Δημοτικής Πινακοθήκης μέσω προγραμματικής σύμβασης, η οποία ουδέποτε υλοποιήθηκε.
Στις 25/4/2025, η νυν Αντιδήμαρχος Πολιτισμού κα. Διαμαντοπούλου ανακοίνωσε συνεργασία με το Α.Π.Θ. για την «επιτάχυνση των διαδικασιών αποκατάστασης» και «διαρκή επικοινωνία με την Εφορεία Νεωτέρων Μνημείων», πλην όμως, έναν χρόνο μετά, δεν έχει σημειωθεί καμία απολύτως πρόοδος. Αντίθετα, η περιφρόνηση προς το μνημείο επισφραγίστηκε με την πρόσφατη προκλητική τοποθέτηση κάδων απορριμμάτων ακριβώς μπροστά από την είσοδό του.
Το πλέον εξοργιστικό είναι ότι εντός του ερειπωμένου κτιρίου τελείται μια ιδιότυπη «πολιτιστική ομηρία» πολύτιμων δωρεών, οι οποίες κρατούνται κλειδωμένες και μη επισκέψιμες:
- Η συλλογή γλυπτών του διακεκριμένου γλύπτη Ευθυμίου Καλεβρά (δωρεά της συζύγου του κ. Νίνας Καλεβρά), τα εγκαίνια της οποίας τελέστηκαν επίσημα στις 16/10/2013 από τον τότε Δήμαρχο κ. Χιονίδη και τον τότε Περιφερειάρχη κ. Τζιτζικώστα.
- Η δωρεά 130 πινάκων ζωγραφικής του Αναστάσιου Γκόγκου (Αρ. Απόφασης 268/1990 Δήμου Κατερίνης). Σε συνεδρίαση του Δημοτικού Συμβουλίου στις 22/10/2025, η Αντιδήμαρχος Πολιτισμού ομολόγησε κυνικά ότι από τους 130 πίνακες εντοπίζονται σήμερα μόλις οι 55, καθώς οι υπόλοιποι 75 «χάθηκαν» μέσα στα χρόνια, αφήνοντας σαφείς αιχμές για κλοπή. Σημειώνεται ότι από το 1990 έως σήμερα δεν έχει γίνει ποτέ επίσημος απολογισμός, καταγραφή ή αναζήτηση των χαμένων έργων, ενώ είναι άγνωστο αν τα εναπομείναντα έργα συντηρούνται σωστά μέσα στις συνθήκες έντονης υγρασίας του κτιρίου.
Με βάση τα παραπάνω, ερωτώνται οι κ.κ. Υπουργοί:
- Σε ποιες άμεσες ενέργειες θα προβεί το Υπουργείο Πολιτισμού, μέσω της αρμόδιας Εφορείας Νεωτέρων Μνημείων, ώστε να επιβληθεί η λήψη επειγόντων μέτρων στερέωσης, αποκατάστασης και αναστήλωσης της Αστικής Σχολής Κατερίνης, προκειμένου να διασωθεί το προστατευόμενο μνημείο και να διασφαλιστεί η κτιριακή του ασφάλεια;
- Ποια είναι η τύχη της προγραμματικής σύμβασης του 2021 σχετικά με την και των σχετικών κονδυλίων που είχαν εξαγγελθεί για τη δημιουργία της Πινακοθήκης;
- Σε ποιες ενέργειες θα προβούν τα συναρμόδια Υπουργεία προκειμένου να διενεργηθεί άμεσος έλεγχος από ειδικούς συντηρητές για την κατάσταση των κλειδωμένων έργων τέχνης (δωρεές Ε. Καλεβρά και Α. Γκόγκου) εντός του κτιρίου, και πώς θα διασφαλιστεί ότι αυτά θα καταγραφούν ψηφιακά και θα αποδοθούν επιτέλους στο ευρύ κοινό με μόνιμη σήμανση;
- Προτίθενται οι αρμόδιες αρχές να ζητήσουν την παρέμβαση της Δικαιοσύνης για τη διενέργεια έρευνας σχετικά με την καταγγελθείσα απώλεια και πιθανή κλοπή των 75 πινάκων της δωρεάς του Αναστάσιου Γκόγκου, αναζητώντας τις ευθύνες των διοικήσεων του Δήμου από το 1990 έως σήμερα;
Οι ερωτώντες βουλευτές
Αθανάσιος (Νάσος) Ηλιόπουλος
