O βασιλιάς της Νορβηγίας Χάραλντ σε ηλικία 89 ετών απεβίωσε ανακοίνωσαν την Παρασκευή (28/8) τα Ανάκτορα.
Το παλάτι στο Όσλο ανακοίνωσε ότι ο βασιλιάς άφησε την τελευταία του πνοή ειρηνικά τα ξημερώματα σε νοσοκομείο της νορβηγικής πρωτεύουσας.
Ο Χάραλντ είχε μεταφερθεί στο νοσοκομείο την περασμένη εβδομάδα για τη θεραπεία μιας σπάνιας πάθησης του αίματος από την οποία έπασχε.
Η κατάσταση της υγείας του είχε επιβαρυνθεί τις τελευταίες ημέρες. Μάλιστα το τελευταίο εικοσιτετράωρο πριν από τον θάνατό του, μέλη της βασιλικής οικογένειας τον είχαν επισκεφθεί, ο πρωθυπουργός Γιόνας Γκαρ Στέρε ακύρωσε επίσημη επίσκεψη στη Γερμανία, ενώ πλήθος κόσμου άφηνε λουλούδια έξω από το παλάτι.
Η Νορβηγία έχει εισέλθει σε περίοδο εθνικού πένθους.
Οι σημαίες στα κρατικά κτίρια κυματίζουν μεσίστιες μέχρι και μετά την κηδεία, ενώ οι καμπάνες των εκκλησιών σε ολόκληρη τη χώρα χτύπησαν επί μία ώρα την Παρασκευή, από τις 12:00 έως τις 13:00. Την ίδια ώρα, οι εννέα σταθμοί χαιρετισμού των νορβηγικών Ενόπλων Δυνάμεων έριξαν 21 κανονιοβολισμούς προς τιμήν του εκλιπόντος βασιλιά.
Η κηδεία του Χάραλντ θα τελεστεί στον Καθεδρικό Ναό του Όσλο, έπειτα από αρκετές ημέρες εθνικού πένθους.
Στη συνέχεια ο πρώην βασιλιάς θα ταφεί στο βασιλικό μαυσωλείο του φρουρίου Άκερσχους, του ιστορικού κάστρου του 13ου αιώνα που δεσπόζει πάνω από το λιμάνι του Όσλο.
Ο Χάραλντ θα αναπαυθεί κοντά στους προγόνους του: τη μητέρα του, πριγκίπισσα Μάρθα, τον πατέρα του, βασιλιά Όλαφ Ε΄, τη γιαγιά του, βασίλισσα Μοντ, και τον παππού του, βασιλιά Χάακον Ζ΄.
Εκσυγχρονιστής της μοναρχίας
Ο Χάραλντ ήταν ο πρώτος βασιλιάς της Νορβηγίας που γεννήθηκε στη χώρα μετά τον 14ο αιώνα. Στον θρόνο θα τον διαδεχθεί ο γιος του, Χάακον.
Έπειτα από 35 χρόνια στον θρόνο, θα μείνει στη μνήμη ως μια δημοφιλής και μεταρρυθμιστική προσωπικότητα που εκσυγχρόνισε τη μοναρχία, αψήφησε την παράδοση όταν παντρεύτηκε μια γυναίκα που δεν είχε βασιλικό αίμα και λειτούργησε ως ενωτική δύναμη στις πιο δύσκολες στιγμές της Νορβηγίας.
Οι παρατηρητές των βασιλικών θεμάτων τον περιγράφουν ως έναν άνθρωπο προσγειωμένο, σεβαστό και αγαπητό, αποκαλώντας τον «παππού» του έθνους και «βασιλιά του λαού» – τίτλος που είχε αποδοθεί και στον πατέρα του, τον Βασιλιά Όλαφ Ε’.
Μετά τις επιθέσεις με βόμβες και πυροβόλα όπλα στο Όσλο και το νησί Ουτόγια το 2011, ο Χάραλντ κάλεσε τους Νορβηγούς να στηρίξουν ο ένας τον άλλον και να μην «αφήσουν τον φόβο να κυριαρχήσει».
Τα σκάνδαλα και τα ζητήματα υγείας
Ο θάνατος του Χάραλντ, του οποίου ο ρόλος ήταν κυρίως εθιμοτυπικός, έρχεται σε μια εποχή που η βασιλική οικογένεια έχει εμπλακεί σε πολλά σκάνδαλα τους τελευταίους μήνες, ιδιαίτερα σε αυτά που αφορούν την Μέτε-Μάριτ.
Η δημοσιοποίηση εγγράφων στις Ηνωμένες Πολιτείες στα τέλη Ιανουαρίου έφερε στο φως της δημοσιότητας την συστηματική και σε κάποιες περιπτώσεις πολύ ιδιωτική αλληλογραφία της με τον καταδικασμένο για σεξουαλικά εγκλήματα Αμερικανό χρηματιστή Τζέφρι Έπσταϊν μεταξύ 2011 και 2014, παρόλο που εκείνος είχε ήδη καταδικαστεί.
Η πριγκίπισσα, η οποία πάσχει από μια ανίατη πνευμονική νόσο που κατέστησε αναγκαία την μεταμόσχευση πνεύμονα τον Ιούνιο, αντιμετωπίζει επίσης προβλήματα με τον γιο της, τον Μάριους Μποργκ Χόιμπι, ο οποίος έχει καταδικαστεί για υποθέσεις βιασμού.
Γεννημένος από μια σχέση πριν από τον γάμο της Μέτε-Μάριτ και του Χάακον το 2001, ο 29χρονος καταδικάστηκε τον Ιούνιο σε τέσσερα χρόνια φυλάκιση για δύο βιασμούς και 32 άλλες κατηγορίες, συμπεριλαμβανομένης της βίαιης επίθεσης εις βάρος μιας πρώην συντρόφου του.
Βρίσκεται σε κατ’ οίκον περιορισμό με ηλεκτρονικό βραχιόλι παρακολούθησης εν αναμονή της εκδίκασης της έφεσής του.
Αυτές οι υποθέσεις έχουν αμαυρώσει την εικόνα της μοναρχίας, η οποία παρ’ όλα αυτά παραμένει δημοφιλής, ιδιαίτερα χάρη στην ενωτική προσωπικότητα του βασιλιά Χάραλντ.
Αφήνει πίσω του την σύζυγό του, βασίλισσα Σόνια, με την οποία ήταν παντρεμένος επί σχεδόν 58 χρόνια, την κόρη τους πριγκίπισσα Μάρθα Λουίζα, τον γιο τους και νέο βασιλιά Χάακον, καθώς και πέντε εγγόνια.
Ο τέταρτος βασιλιάς της σύγχρονης Νορβηγίας
Ο Χάακον γίνεται ο τέταρτος μονάρχης της σύγχρονης Νορβηγίας από την ανεξαρτησία της χώρας από τη Σουηδία το 1905, μετά τον Χάακον Ζ΄, τον Όλαφ Ε΄ και τον Χάραλντ Ε΄.
Τυπικά, ο νέος μονάρχης έχει τη δυνατότητα να επιλέξει διαφορετικό βασιλικό όνομα. Ωστόσο, θεωρείται σχεδόν βέβαιο ότι θα διατηρήσει το όνομα με το οποίο έγινε γνωστός ως διάδοχος και θα βασιλεύσει ως Χάακον Η΄.
Η νορβηγική βασιλική οικογένεια δεν χρησιμοποιεί επώνυμο.
Ο Χάακον ανήκει στον οίκο των Γλύξμπουργκ, τη δυναστεία στην οποία ανήκει η νορβηγική βασιλική οικογένεια.
Η επίσημη διαδοχή στη Νορβηγία είναι γραμμική και, μετά τη συνταγματική αλλαγή του 1990, το μεγαλύτερο παιδί προηγείται ανεξαρτήτως φύλου.
Επειδή όμως η συγκεκριμένη αλλαγή δεν εφαρμόστηκε αναδρομικά, ο Χάακον παρέμεινε διάδοχος έναντι της μεγαλύτερης αδελφής του, πριγκίπισσας Μάρθα Λουίζας. Πλέον, διάδοχος του Χάακον είναι η 22χρονη κόρη του, πριγκίπισσα Ίνγκριντ Αλεξάνδρα.
Ποιος είναι ο νέος βασιλιάς
Ο Χάακον Μάγκνους γεννήθηκε στις 20 Ιουλίου 1973 στο Όσλο, στο Rikshospitalet. Είναι ο μοναδικός γιος του Χάραλντ Ε΄ και της βασίλισσας Σόνια και μεγάλωσε στο κτήμα Σκάουγκουμ, στο Άσκερ, μαζί με τους γονείς του και τη μεγαλύτερη αδελφή του, Μάρθα Λουίζα.
Όπως επιτάσσει σε μεγάλο βαθμό η παράδοση της νορβηγικής βασιλικής οικογένειας σε μια κοινωνία που δίνει ιδιαίτερη έμφαση στην ισότητα, φοίτησε σε δημόσιο δημοτικό σχολείο. Το γυμνάσιό του, ωστόσο, ήταν ιδιωτικό.
Σε νεαρή ηλικία κατατάχθηκε στο Πολεμικό Ναυτικό και ακολούθησε στρατιωτική εκπαίδευση.
Στη συνέχεια επέλεξε μια διαφορετική ακαδημαϊκή διαδρομή από εκείνη του πατέρα και του παππού του.
Αντί να σπουδάσει στην Οξφόρδη, φοίτησε στο Πανεπιστήμιο της Καλιφόρνιας στο Μπέρκλεϊ, όπου σπούδασε πολιτικές επιστήμες, και αργότερα συνέχισε τις σπουδές του στις Αναπτυξιακές Σπουδές στο London School of Economics.
Η σχέση του με τη μουσική και τον αθλητισμό ξεκίνησε από νεαρή ηλικία. Ιδιαίτερη θέση στη ζωή του έχει το σερφ.
Ο ίδιος έχει δηλώσει ότι, εάν δεν ήταν μέλος της βασιλικής οικογένειας, θα ήθελε να ακολουθήσει επαγγελματική καριέρα στο σερφ και να συμμετέχει στο World Tour.
