Η απόφαση της Ολομέλειας του Συμβουλίου της Επικρατείας (1201/2026), με την οποία σφραγίστηκε οριστικά ο θάνατος του 13ου και 14ου μισθού στο Δημόσιο, θα μείνει στην ιστορία της ελληνικής δικαιοσύνης ως ένα μνημείο νομικού κυνισμού. Η φράση της απόφασης ότι «δεν προέκυψε ότι τίθεται σε κίνδυνο η αξιοπρεπής διαβίωση των μισθοδοτουμένων από τη μη χορήγηση των επίμαχων επιδομάτων» δεν είναι απλώς μια δικαστική κρίση. Είναι ένας βαθύς, απροκάλυπτος εμπαιγμός απέναντι στην καθημερινή επιβίωση εκατοντάδων χιλιάδων ανθρώπων.
Φαίνεται πως οι ανώτατοι δικαστές, κλεισμένοι στα κλιματιζόμενα γραφεία του Αρσακείου Μεγάρου, έχουν αναπτύξει μια εντελώς δική τους, σουρεαλιστική θεωρία για το τι σημαίνει «αξιοπρέπεια» και «διαβίωση» στην Ελλάδα του 2026.
Όταν ένας νοσηλευτής, ένας γιατρός, ένας εκπαιδευτικός, ένας διοικητικός υπάλληλος, ένας ένστολος, ένας δικαστικός υπάλληλος ή ένας εργαζόμενος στην τοπική αυτοδιοίκηση καλείται να ζήσει, να στεγαστεί και να τραφεί με 880 ευρώ τον μήνα –συχνά σε κάποιο νησί ή τουριστική περιοχή όπου τα ενοίκια ξεπερνούν τον μισό του μισθό–, το ΣτΕ αποφαίνεται με περισσή άνεση ότι η «αξιοπρέπειά» του δεν κινδυνεύει. Όταν ένας δημόσιος υπάλληλος με 25 χρόνια ευδόκιμης υπηρεσίας –σε όποιο πόστο κι αν υπηρετεί τη δημόσια διοίκηση– αμείβεται με 1.200 ευρώ για να συντηρήσει μια ολόκληρη οικογένεια μέσα σε έναν τυφώνα ακρίβειας, σουπερμάρκετ και ενέργειας, οι δικαστές κουνούν το δάχτυλο και λένε: «Μια χαρά είστε, δεν παθαίνετε και τίποτα χωρίς τα δώρα».
Η υποκρισία, όμως, απογειώνεται αν αναλογιστεί κανείς ποιοι υπογράφουν αυτή την απόφαση. Την υπογράφουν λειτουργοί που προστατεύονται από το «ειδικό μισθολόγιο» των δικαστικών. Για τους εαυτούς τους, η έννοια της «αξιοπρεπούς διαβίωσης» μεταφράζεται –και ορθώς, βάσει του Συντάγματος– σε μισθούς, επιδόματα και συντάξεις που καμία σχέση δεν έχουν με την οικονομική ασφυξία που βιώνει το σύνολο των δημοσίων υπαλλήλων. Όταν οι ίδιοι διεκδικούν αναδρομικά ή φορολογικές απαλλαγές, το επιχείρημα είναι πάντα η «διασφάλιση του κύρους του λειτουργήματος». Όταν, όμως, πρόκειται για τον νοσηλευτή, τον δάσκαλο, τον εργαζόμενο στην υγεία, τον πολιτικό ή τον διοικητικό υπάλληλο, το κύρος και η αξιοπρέπεια κοστολογούνται με το σταγονόμετρο της δημοσιονομικής πειθαρχίας.
Με αυτή την ετυμηγορία, ντράπηκε και η ίδια η ντροπή. Το Ανώτατο Δικαστήριο επέλεξε για ακόμα μια φορά τον ρόλο του κυβερνητικού λογιστή. Όμως η αξιοπρέπεια δεν κρίνεται με δικαστικά διατάγματα· βιώνεται κάθε 20 του μηνός, όταν οι τσέπες των υπαλλήλων αδειάζουν.
Από τη στιγμή που η δικαστική οδός έκλεισε οριστικά, η ευθύνη περνά πλέον εξ ολοκλήρου εκεί όπου ανήκε εξαρχής: στο πολιτικό πεδίο. Η κυβέρνηση οφείλει να σταματήσει να κρύβεται πίσω από δικαστικές αποφάσεις και να αναλάβει τη νομοθετική πρωτοβουλία για την άμεση επαναφορά του 13ου και 14ου μισθού για όλους τους δημοσίους υπαλλήλους. Δεν πρόκειται για παροχή ή φιλοδώρημα, αλλά για στοιχειώδη υποχρέωση αποκατάστασης της αδικίας και διασφάλισης μιας πραγματικά αξιοπρεπούς διαβίωσης.
