του Ηρακλή Π. Τσιτλακίδη,*
Η ένταξη του Ολύμπου στον κατάλογο Παγκόσμιας Κληρονομιάς της UNESCO, πριν από λίγες ημέρα στο Μπουσάν, δεν είναι απλώς μια διπλωματική επιτυχία της χώρας. Είναι μια ιστορική στροφή για την Πιερία. Για πρώτη φορά, ο νομός μας αποκτά ένα πιστοποιητικό διεθνούς αναγνώρισης που μπορεί να μετατρέψει την τοπική οικονομία από εποχιακή σε βιώσιμη, από θερινή σε πολυετή, από περιφερειακή σε διεθνή.
Ως Πρόεδρος της Ένωσης Ξενοδόχων Πιερίας, ως Αντιπρόεδρος της Πανελλήνιας Ομοσπονδίας Ξενοδόχων αλλά και ως πολίτης αυτού του τόπου, συναισθάνομαι την σημασία του τουρισμού για την Πιερία: χιλιάδες θέσεις εργασίας, εκατοντάδες μικρομεσαίες επιχειρήσεις, μία τοπική οικονομία στην οποία εισρέει εισόδημα από τη φιλοξενία παράλληλα με τον πρωτογενή τομέα. Δεν ξεχνάμε βέβαια την περιορισμένη σεζόν, τις ελλιπείς υποδομές, την έλλειψη στρατηγικής branding, και την απορρόφηση που δεν φτάνει ποτέ.
Θεωρώντας πως σήμερα περισσότερο από ποτέ χρειαζόμαστε μια ολοκληρωμένη πρόταση στρατηγικής για να αξιοποιήσουμε αυτή τη μοναδική ευκαιρία — πριν χαθεί, όπως τόσες άλλες, θέλω να μοιραστώ κάποιες σκέψεις μου:
- Στρατηγικός σχεδιασμός «Όλυμπος 2030»
Στόχευσή μας πρέπει να είναι η σύσταση Διαμνημονιακού Συντονιστικού Οργάνου με συμμετοχή της Περιφέρειας Κεντρικής Μακεδονίας, των Δήμων Δίου–Ολύμπου, Κατερίνης, Πύδνας Κολινδρού, των Επιμελητηρίων, του ΕΟΤ, της Δασικής Υπηρεσίας και του Φορέα Διαχείρισης, των επαγγελματικών φορέων κλπ. Στόχος: ένα ενιαίο, δεσμευτικό master plan με ορίζοντα τον 2030 — με μετρήσιμους δείκτες, not bullet points σε βάθος χρόνου.
- Επέκταση της τουριστικής σεζόν
Η Πιερία δεν μπορεί να συνεχίσει να ζει 90-120 ημέρες τον χρόνο. Απαιτείται:
- Εαρινό & φθινοπωρινό πρόγραμμα hiking/trekking με διαρκή σηματοδότηση, ψηφιακές εφαρμογές, πιστοποιημένους guides.
- Χειμερινό τουρισμό βουνού με αναβάθμιση των refuges και οργανωμένα δίκτυα δραστηριοτήτων.
- Σύνδεση Δίον – Όλυμπος – Λιτόχωρο – Παραλία σε ένα ενιαίο πακέτο εμπειρίας (cultural + nature + sea).
- Στόχος: η σεζόν να επεκταθεί σταθερά από 4 σε 7–9 μήνες μέσα στην επόμενη πενταετία.
- Βιώσιμη διαχείριση επισκεπτών — όχι over-tourism
Ήδη ο Όλυμπος δέχεται 500.000 επισκέπτες τον χρόνο. Με την ένταξη στην UNESCO, ο αριθμός θα εκτοξευθεί. Πρέπει να είμαστε έγκαιρα έτοιμοι για:
- Σύστημα e-ticketing και ημερήσιου ορίου επισκεπτών σε ευαίσθητες ζώνες (Μύτικας, Εντρατία, Προφητής Ηλίας).
- Εναλλακτικά μονοπάτια και αποσυμφόρηση από το μοναδικό πλήθος.
- Ηλεκτρική σύνδεση Λιτοχώρου – Δίον με shuttle services για περιορισμό Ι.Χ. στη βάση του βουνού.
- Χρηματοδότηση μέσω Interreg Balkans – Med, ΕΣΠΑ, προγραμμάτων UNESCO.
- Στήριξη στις μικρομεσαίες επιχειρήσεις φιλοξενίας
Οι ξενοδόχοι της Πιερίας — μικρές και μεσαίες μονάδες, οικογενειακές επιχειρήσεις — είναι ο γνήσιος κορμός του τοπικού τουρισμού. Άρα απαιτούνται:
- Ειδικό πρόγραμμα επιχορηγήσεων για αναβάθμιση μονάδων σε eco & premium στάνταρ.
- Να εξεταστεί η μείωση ΦΠΑ σε υπηρεσίες ξενοδοχείων κατά 2 μονάδες για ενίσχυση ανταγωνιστικότητας, κατά προτεραιότητα στον διαθέσιμο δημοσιονομικό χώρο
- Εξασφάλιση ρευστότητας μέσω προγράμματος εγγυήσεων του ΤΕΠΙΧ, με ελάφρυνση κόστους δανεισμού.
- Στόχος: η Πιερία να γίνει μοντέλο «βιώσιμης φιλοξενίας», όχι μοντέλο υπερ-εκμετάλλευσης.
- Εκπαίδευση και κατάρτιση ανθρώπινου δυναμικού
Το καλύτερο μάρκετινγκ είναι το εξειδικευμένο στέλεχος της επιχείρησης. Απαιτούμενες δράσεις:
- Συνεργασία με ΔΙΠΑΕ, ΑΕΙ Κοζάνης, ΙΕΚ Κατερίνης, ΕΟΤ και ιδιωτικές σχολές για πιστοποιημένα programs σε hospitality, mountain tourism, cultural guiding.
- Δωρεάν εκπαίδευση 2.000 ανθρώπων σε 3 χρόνια — με χρηματοδότηση ΕΣΠΑ.
- Σύνδεση της κατάρτισης με την τοπική αγορά εργασίας.
- Διεθνές branding και ψηφιακή προβολή
Το «brand Όλυμπος» είναι πλέον παγκόσμιο. Πρέπει να το αναγάγουμε σε πλεονέκτημα:
- Συνεταιρική καμπάνια με τον ΕΟΤ (Erasmus-Tourism synergy) σε αγορές κεντρικής Ευρώπης, Η.Β., ΗΠΑ.
- Δημιουργία Digital Visitor Center στο Λιτόχωρο — ένα σύγχρονο hub πληροφορίας, κρατήσεων, εμπειρίας.
- Συμμετοχή σε 3 international travel fairs τον χρόνο με ενιαίο brand «Olympus – Pieria».
- Προστασία και τοπική οικονομία: ένα ψηφιακό μοντέλο
Η προστασία του μνημείου δεν πρέπει να γίνει εμπόδιο στην τοπική οικονομία — πρέπει να γίνει κεφάλαιο ανταγωνιστικότητας. Χρειάζεται:
- Ένα smart monitoring system (αισθητήρες, AI, crowd management) για πραγματική-χρόνου διαχείριση.
- Incentives σε επιχειρήσεις που εφαρμόζουν πρακτικές κυκλικής οικονομίας, green energy, waste reduction.
- Βράβευση «Πιερία Sustainable Tourism Award» ως ετήτιο θεσμό με διεθνή κριτική επιτροπή.
- Σύνδεση με τους νέους
Η τουριστική ανάπτυξη πρέπει να συνοδευτεί από δεσμεύσεις για τη νέα γενιά:
- Προγράμματα Erasmus+ Outdoor Education με σχολεία από όλη την Ευρώπη.
- Startup Incubator Hospitality & Outdoor Tech στην Κατερίνη.
- Στόχος: να μην είναι η νέα γενιά της Πιερίας «εποχικά εργαζόμενοι» αλλά δημιουργοί καινοτομίας σε έναν κλάδο σε διεθνή ανάπτυξη.
Η πρόκληση
Η απόφαση της UNESCO είναι η μεγαλύτερη ευκαιρία της Πιερίας τα τελευταία 50 χρόνια. Αλλά οι ευκαιρίες δεν υλοποιούνται μόνες τους. Απαιτούν στρατηγική, συναίνεση, διάρκεια και θεσμική συνέπεια.
Πρέπει να προτρέχουμε σχεδιάζοντας και όχι να ακολουθούμε ασθμαίνοντας και αντιδρώντας. Πρέπει να στοχεύουμε σε μια Πιερία που αξιοποιεί τα συγκριτικά της πλεονεκτήματα χωρίς να καταστρέφει τον πλούτο της.
Η Πιερία μπορεί να γίνει το επόμενο ελληνικό success story — από τη θάλασσα στο βουνό, από τον Μύτικα στην Ολυμπιακή Ακτή, από τον μύθο στην πραγματικότητα.
Τη στιγμή τη βρήκαμε. Τη στρατηγική πρέπει άμεσα να την δημιουργήσουμε.
* O Ηρακλής Π. Τσιτλακίδης είναι Πρόεδρος Ένωσης Ξενοδόχων Πιερίας και Αντιπρόεδρος Πανελλήνιας Ομοσπονδίας Ξενοδόχων
