Του Αστέριου Μπαλαούρα,*
Τα τελευταία στοιχεία του ΔΝΤ για το 2025 αποτυπώνουν μια πραγματικότητα που δύσκολα μπορεί να αγνοηθεί: η Ελλάδα παραμένει στις τελευταίες θέσεις της Ευρώπης στις εξαγωγές αγαθών και υπηρεσιών.
Σύμφωνα με τα στοιχεία, η χώρα μας καταγράφει εξαγωγές ύψους μόλις 108 δισ. δολαρίων, καταλαμβάνοντας την 24η θέση στην Ευρώπη, πίσω ακόμα και από οικονομίες με σαφώς μικρότερο πληθυσμό και λιγότερα συγκριτικά πλεονεκτήματα.
Την ώρα που, η Γερμανία ξεπερνά τα 1,9 τρισ. δολάρια, η Ολλανδία το 1 τρισ., ενώ ακόμη και χώρες όπως η Πορτογαλία με 144 δισ , η Τσεχία 239 δισ ή η Ουγγαρία 167 δις, παρουσιάζουν πολύ ισχυρότερη εξαγωγική δυναμική.
Η Ελλάδα παραμένει οικονομία περιορισμένης παραγωγικής βάσης, παρά τα συγκριτικά πλεονεκτήματα που διαθέτει η χώρα:
- στρατηγική γεωγραφική θέση,
- ισχυρή ναυτιλία,
- τουρισμό διεθνούς επιπέδου,
- αγροδιατροφικό τομέα,
- λιμάνια και ενεργειακούς διαδρόμους,
- υψηλού επιπέδου ανθρώπινο δυναμικό,
δεν έχει καταφέρει να αναπτύξει ένα σταθερό και ανταγωνιστικό εξαγωγικό μοντέλο.
Η ελληνική οικονομία εξακολουθεί να βασίζεται υπερβολικά:
- στην κατανάλωση,
- στις εισαγωγές,
- στις υπηρεσίες χαμηλής προστιθέμενης αξίας,
- και στην εποχικότητα του τουρισμού.
Η Ελλάδα δεν μπορεί να στηρίζει το μέλλον της αποκλειστικά στην κατανάλωση και στον εποχικό τουρισμό.
Αυτό έχει ως αποτέλεσμα η χώρα να παρουσιάζει περιορισμένη παραγωγική εξωστρέφεια και χαμηλή διεθνή ανταγωνιστικότητα.
Και το ερώτημα είναι απλό:
Πώς γίνεται μια χώρα με λιμάνια, τουρισμό, αγροτική παραγωγή, ναυτιλία και στρατηγική θέση να παραμένει τόσο χαμηλά;
Η απάντηση βρίσκεται σε χρόνιες παθογένειες:
- υψηλό ενεργειακό κόστος,
- γραφειοκρατία,
- έλλειψη βιομηχανικής πολιτικής και περιορισμένη βιομηχανική παραγωγή
- αδύναμες υποδομές logistics,
- δυσκολία χρηματοδότησης μικρομεσαίων επιχειρήσεων,
- και απουσία ουσιαστικού αναπτυξιακού σχεδίου για την περιφέρεια.
Παράλληλα, η ελληνική περιφέρεια συνεχίζει να υποαξιοποιείται, με αποτέλεσμα σημαντικές παραγωγικές δυνατότητες να παραμένουν ανεκμετάλλευτες.
Το πρόβλημα όμως δεν είναι μόνο οικονομικό.
Είναι και κοινωνικό.
Η συζήτηση για τις εξαγωγές δεν αφορά μόνο τους οικονομικούς δείκτες.
Αφορά το εάν η Ελλάδα μπορεί να εξελιχθεί σε μια οικονομία που:
- παράγει,
- καινοτομεί,
- ανταγωνίζεται,
- και δημιουργεί ευκαιρίες για τους νέους ανθρώπους.
Γιατί στο τέλος της ημέρας, η πραγματική ανάπτυξη δεν αποτυπώνεται στις επικοινωνιακές δηλώσεις.
Η οικονομία προχωρά με σχεδιασμό, οργάνωση και στο τέλος αποτελέσματα.
* O Αστέριος Μπαλαούρας είναι Οικονομολόγος-Σύμβουλος Επιχειρήσεων
