Η Ευρωπαϊκή Ένωση έχει θέσει σε εφαρμογή ένα ευρύτερο σχέδιο ψηφιοποίησης των συνοριακών ελέγχων εδώ και περίπου μία δεκαετία, με στόχο τη δημιουργία πλήρως «ψηφιακών συνόρων».
Στο πλαίσιο αυτό, το «EES» (Entry Exit System) προβλέπει την καταγραφή βιομετρικών δεδομένων για όλους τους υπηκόους τρίτων χωρών που εισέρχονται στον χώρο Σένγκεν, με αρχική προθεσμία εφαρμογής την 10η Απριλίου
Το σύστημα EES επηρεάζει ήδη τις αφίξεις τουριστών στη Βόρεια Ελλάδα.
Τουρίστες από τη Σερβία, τη Βόρεια Μακεδονία και άλλες χώρες που ταξιδεύουν οδικώς προς τη χώρα μας διακατέχονται από έντονο φόβο – όχι μόνο λόγω του πολέμου και της πιθανής έλλειψης καυσίμων, αλλά κυρίως λόγω της εφαρμογής του συστήματος EES και των πιθανών μεγάλων καθυστερήσεων στα σύνορα.
Σύμφωνα με έρευνα που πραγματοποιήθηκε το 52% των τουριστών που επισκέπτονται κάθε χρόνο την Ελλάδα εξετάζουν φέτος άλλον προορισμό, λόγω του συνδυασμού των παραπάνω παραγόντων.
Είναι σημαντικό να σημειωθεί ότι ακόμη και χωρίς το EES, οι τουρίστες περίμεναν ήδη 3–4 ώρες σε υψηλές θερμοκρασίες, μέσα στα αυτοκίνητα και με μικρά παιδιά – κάτι που για πολλούς ήταν ήδη δύσκολα αποδεκτό. Τώρα όμως υπάρχει φόβος ότι οι καθυστερήσεις μπορεί να είναι ακόμη μεγαλύτερες, με αποτέλεσμα:
- να αναβάλλουν κρατήσεις
- ή να επιλέγουν άλλους προορισμούς
Στην πράξη, ήδη παρατηρείται μείωση των κρατήσεων από 35% έως 50%, χωρίς προς το παρόν ενδείξεις άμεσης βελτίωσης.
Ένα επιπλέον πρόβλημα είναι η εικόνα που διαμορφώνεται δημόσια. Στα μέσα ενημέρωσης και στα κοινωνικά δίκτυα εμφανίζονται όλο και περισσότερες αναφορές σε πιθανές «ταλαιπωρίες» στα σύνορα. Παράλληλα, ορισμένες χώρες της περιοχής αξιοποιούν την κατάσταση και προσελκύουν ενεργά τουρίστες, είτε ανακοινώνοντας ότι δεν θα εφαρμόσουν το EES κατά τη διάρκεια της σεζόν, είτε διαβεβαιώνοντας ότι δεν θα υπάρξουν καθυστερήσεις και αυστηρή εφαρμογή του συστήματος. Στα μέσα δημοσιεύονται και στοχευμένα άρθρα που ενισχύουν το αίσθημα αβεβαιότητας.
Αντίθετα, από την Ελλάδα, καθώς και από ενώσεις ξενοδόχων και αρμόδιους φορείς, δεν υπάρχει μέχρι στιγμής σαφές μήνυμα ή ενημέρωση που να καθησυχάζει τους τουρίστες. Αυτή η σιωπή εντείνει την αβεβαιότητα.
Ταυτόχρονα, είναι σαφές ότι η τρέχουσα υποδομή στα χερσαία σύνορα δεν είναι πλήρως προσαρμοσμένη για την ταχεία εφαρμογή των διαδικασιών του EES. Οι έλεγχοι πραγματοποιούνται χειροκίνητα, χωρίς επαρκή αριθμό αυτόματων σταθμών, ενώ διαδικασίες όπως η έξοδος από το όχημα, η φωτογράφηση και η λήψη αποτυπωμάτων ενδέχεται να αυξήσουν σημαντικά τον συνολικό χρόνο αναμονής.
Θεωρούμε ότι είναι ιδιαίτερα σημαντικό να ανοίξει αυτή η συζήτηση, ειδικά αν ληφθεί υπόψη ότι περίπου ένα εκατομμύριο τουρίστες από τη Σερβία επισκέπτονται κάθε χρόνο την Ελλάδα, συμβάλλοντας σημαντικά στον τουρισμό, ιδιαίτερα στη Βόρεια Ελλάδα.
Επιπλέον, αξίζει να σημειωθεί ότι για τους τουρίστες από το Ηνωμένο Βασίλειο το σύστημα EES στην πράξη έχει καταργηθεί, προκειμένου να αποφευχθούν καθυστερήσεις και να προστατευθεί ο τουρισμός. Αυτό δείχνει ότι όταν υπάρχει σαφές ενδιαφέρον και πίεση από τον τουριστικό τομέα, το κράτος και οι θεσμοί προσαρμόζονται.
Σε αυτό το πλαίσιο, θεωρούμε απαραίτητο να σταλεί ένα σαφές μήνυμα προς τους τουρίστες:
- τι μπορούν να περιμένουν στα σύνορα
- αν θα υπάρξουν σημαντικές καθυστερήσεις
- και αν το ταξίδι τους θα πραγματοποιηθεί χωρίς περιττό άγχος
Χωρίς μια τέτοια ενημέρωση, υπάρχει πραγματικός κίνδυνος ένα σημαντικό μέρος των τουριστών να ακυρώσει τα ταξίδια του, κάτι που θα επηρεάσει άμεσα την πληρότητα των καταλυμάτων.
Καλούμε όλους τους φορείς της Πιερίας να εξετάσουν το θέμα και να:
- ενημερώσουν υπεύθυνα το κοινό
- ενεργοποιηθούν όλοι οι αρμόδιες υπηρεσίες και φορείς
ώστε να περιοριστεί ο φόβος που επηρεάζει τις αποφάσεις των ταξιδιωτών.
Πιστεύουμε ότι η έγκαιρη και υπεύθυνη ενημέρωση μπορεί να συμβάλει ουσιαστικά στη διατήρηση της τουριστικής κίνησης και της εμπιστοσύνης των επισκεπτών.
