Όταν τραγουδούμε ή ακούμε ένα παραδοσιακό τραγούδι, όταν συμμετέχουμε ή βλέπουμε ένα τοπικό έθιμο είναι σα να ανοίγουμε ένα παράθυρο στο παρελθόν μας. Είναι το νήμα που μας συνδέει με τον τόπο μας και τους προγόνους μας.
Το Πάσχα στην ορεινή Πιερία εκτός από τον πατροπαράδοτο εορτασμό με τελετές και συνήθειες που συνδέονται με το θρησκευτικό και εκκλησιαστικό τυπικό, την ιδιαίτερη γαστρονομία των ημερών, έχουμε και ένα έθιμο που μας συνδέει με ιστορικά γεγονότα. Είναι το «Κάψιμο της Ρόκας» που επαναλαμβάνεται κάθε χρόνο στις ορεινές κοινότητες, κυρίως σ αυτές που βρίσκονται στην λεγόμενη «Κοιλάδα του Παλατιού» όπου δεσπόζει το Μοναστήρι του Αγίου Γεωργίου Ρητίνης.
Το αφήγημα του εθίμου
Παρά τις κατά τόπους παραλλαγές, στα τραγούδια και τους χορούς, το βασικό αφήγημα είναι περίπου το ίδιο και αναφέρεται σε ένα γεγονός από την περίοδο της τουρκοκρατίας, το οποίο όμως δεν προσδιορίζεται σε συγκεκριμένο χρόνο.
Σε γιορτή που γινόταν την περίοδο του Πάσχα εμφανίστηκε τουρκικό απόσπασμα καβαλαραίων με σκοπό να συλλάβουν παλικάρια που κατέβηκαν απ’ το βουνό για την γιορτή του Πάσχα. Μια γυναίκα, απ’ αυτές που χόρευαν με τη ρόκα, βλέποντας τους τούρκους και τον κίνδυνο, σκέφτηκε κάτι απλό και έξυπνο. Άναψε φωτιά στο μαλλί της ρόκας και άρχισε να κυνηγά τον κόσμο που ήταν συγκεντρωμένος. Αποτέλεσμα ήταν ο κόσμος να αρχίσει να τρέχει προς όλες τις κατευθύνσεις, να προκληθεί πανικός και τα άλογα του τουρκικού αποσπάσματος να αφηνιάσουν και να σκορπίσουν. Έτσι τα παλικάρια κατάφεραν να ξεφύγουν και να γλυτώσουν από τον τουρκικό κλοιό.
Σε ανάμνηση αυτού του, κατά προσέγγιση, γεγονότος καθιερώθηκε το έθιμο και επαναλαμβάνεται κάθε χρόνο την Δεύτερη ή την Τρίτη μέρα του Πάσχα στα χωριά που βρίσκονται γύρω από το Μοναστήρι του Αγίου Γεωργίου Ρητίνης.
Το έθιμο στη Ρητίνη
Στη Ρητίνη φέτος το έθιμο πραγματοποιήθηκε στην κεντρική Πλατεία του Χωριού, το απόγευμα της Τρίτης Μέρας του Πάσχα, με την συμμετοχή των κατοίκων του χωριού, πολλών επισκεπτών και τα χορευτικά τμήματα του τοπικού Πολιτιστικού Συλλόγου (Χορευτικός Αναπτυξιακός Ορειβατικός Σύλλογος).
Η εκδήλωση ξεκίνησε με παραδοσιακούς χορούς και τραγούδια με την συνοδεία γκάιντας από τον δεξιοτέχνη Αντώνη Μελέτη. Ο χορός ήταν ανοιχτός για όλους και πραγματικά συμμετείχε πολύς κόσμος, μικροί και μεγάλοι.
Το τελικό στάδιο, με θλυκωτούς και διπλωτούς χορούς και τα τραγούδια που αποτελούν το δρώμενο μέχρι το άναμμα και το κάψιμο της ρόκας, πραγματοποίησαν μέλη των χορευτικών τμημάτων του Συλλόγου.
Ο Σύλλογος ευχαριστεί όλους τους κατοίκους και τους πολλούς επισκέπτες που για μια ακόμη χρονιά συμμετείχαν στην εκδήλωση.
Ευχαριστεί όσους εκπροσώπους αρχών και φορέων μας τίμησαν με την παρουσία τους και συγκεκριμένα:
Την βουλευτή Πιερίας, Άννα Μάνη – Παπαδημητρίου, τον δήμαρχο Κατερίνης, Ιωάννη Ντούμο, τον Αντιδήμαρχο, Ηλία Τάπρα, την Περιφερειακή Σύμβουλο, Άννα Τζήκα, τον Δημοτικό Σύμβουλο, Γεώργιο Γραμματικό, τον πρόεδρο της Τοπικής Κοινότητας Ρητίνης, Ιωάννη Λάιο, τους εκπροσώπους των βουλευτών Φ. Μπαραλιάκου και Σ. Κουλκουδίνα, πολιτευτές και εκπροσώπους αρχών και φορέων του νομού.
Επίσης ευχαριστεί ιδιαίτερα τους εκπροσώπους πολιτιστικών Συλλόγων των χωριών της ορεινής Πιερίας και άλλων.
Η νέα πρόσκληση και η επόμενη εκδήλωση στη Ρητίνη είναι το παραδοσιακό πανηγύρι στην Ιερά Μονή του Αγίου Γεωργίου Ρητίνης την Πέμπτη 23 Απριλίου 2026.
Το Δ.Σ. του Χ.Α.Ο.Σ.
