Της Μαρίας Καρανίκα,*
Εδώ και χρόνια, ένα από τα πάγια αιτήματα της Πιερικής κοινωνίας αποτελεί η διάσωση, αναστήλωση, αναβάθμιση, και αξιοποίηση της Αστικής Σχολής Κατερίνης από μέρους του Δήμου Κατερίνης. Η Αστική Σχολή Κατερίνης βρίσκεται στο κέντρο της πόλης, στην οδό Ειρήνης, αποτελώντας ένα αξιόλογο δείγμα νεοκλασικής αρχιτεκτονικής, το οποίο κτίστηκε στα 1905. Υπήρξε το 1ο Δημοτικό Σχολείο της Κατερίνης έως το 1999, όταν με απόφαση του Υπουργείου Πολιτισμού χαρακτηρίστηκε επισήμως ως έργο τέχνης ¨ειδικής προστασίας¨ με το ΦΕΚ 201/Β/27-3-1979. Η απόφαση (ΥΠΠΕ/ΔΙΛΑΠ/Γ/348/11993/2-3-1979) ανακήρυξε το κτίριο ως μνημείο που χρειάζεται ειδική κρατική προστασία.
Είναι θλιβερό να παρατηρούμε πως το συγκεκριμένο κτίριο απαξιώνεται σε υπέρτατο βαθμό από τους πολιτικούς ιθύνοντες της περιοχής. Χαρακτηριστικά, εκεί τελείται ¨πολιτιστική ομηρία¨, καθώς μέσα στην Αστική Σχολή υπάρχει σε κλειδωμένη αίθουσα η συλλογή γλυπτών του διακεκριμένου γλύπτη Ευθυμίου Καλεβρά, που καταγόταν μάλιστα από την Πιερία. Η συλλογή αυτή είναι δωρεά της συζύγου του και δυστυχώς δεν είναι επισκέψιμη στο κοινό, όπως ήταν ο αρχικός σχεδιασμός. Το ίδιο συμβαίνει και με τη δωρεά πινάκων ζωγραφικής του Αναστάσιου Γκόγκου (αρ. απόφασης δωρεάς 268/90), που σύμφωνα με πληροφορίες κάποιο μέρος τους βρίσκονται μέσα σε κάποια άλλη (κλειδωμένη!) αίθουσα στο χώρο. Η Αντιδήμαρχος Πολιτισμού κ. Ελίνα Διαμαντοπούλου σε πρόσφατο Δημοτικό Συμβούλιο (22/10/2025) είπε πως από τους 130 πίνακες της δωρεάς υπάρχουν πλέον μόνο οι 55, καθώς οι υπόλοιποι χάθηκαν μέσα στα χρόνια κι η τύχη τους αγνοείται, χωρίς ποτέ να έχει γίνει ένας επίσημος απολογισμός από καμία Διοίκηση από το 1990 κι έπειτα κι ούτε καταγραφή της συγκεκριμένης δημοτικής περιουσίας, όπως και αναζήτησης των χαμένων έργων τέχνης.
Η κατάσταση του κτιρίου είναι σαφώς τραγική, με έκδηλη την υποβάθμισή του, καθώς πολύ εύκολα βλέπει κανείς ότι βρίσκεται υπό κατάρρευση, χωρίς κανένας υπεύθυνος να ασχολείται με το θέμα σοβαρά. Οι περισσότεροι πολίτες του νομού είναι πραγματικά εξοργισμένοι με αυτή τη ντροπιαστική κατάσταση και ζητάνε την άμεση επίλυση του θέματος. Μπορεί κάποιος τυχαίος περαστικός να δει εύκολα πως οι σοβάδες πέφτουν από παντού στους εξωτερικούς τοίχους, τα κάγκελα είναι σκουριασμένα κι έτοιμα να διαλυθούν, υπάρχει αυτοφυής βλάστηση μέσα στη στέγη και σε σημεία της κατασκευής. Σε πιθανότητα σεισμού το πιο πιθανό είναι ότι θα καταρρεύσει εξολοκλήρου. Όσο για το εσωτερικό του, είναι ακόμη χειρότερα, με οροφή γεμάτη υγρασία, με παράθυρα διαλυμένα, με παμπάλαιες σχολικές καρέκλες (οι περισσότερες κομμένες), χωρίς θέρμανση και ψύξη, χωρίς καν μία τουαλέτα. Το κτίριο δεν είναι ανοιχτό σε καθημερινή βάση, δεν υπάρχει προσωπικό μέσα, αλλά πολύ συχνά εκεί τελούνται πολιτιστικές εκδηλώσεις από συλλόγους, φορείς ή και ιδιώτες ακόμη. Η υγρασία, ο γλοιώδης τάπητας στην εξωτερική σκάλα και οι σοβάδες που πέφτουν δεν είναι μόνο αισθητικό ζήτημα, αλλά θέμα στατικής επάρκειας και ασφάλειας για όσους συμμετέχουν στις εκδηλώσεις, καθώς δεν πληρούνται βασικοί κανόνες κτιριακής ασφάλειας, όπως και υγιεινής.
Οι βουλευτές της ΝΔ, η Αντιπεριφερειάρχης Πιερίας καθώς κι η Αντιδήμαρχος Πολιτισμού Δήμου Κατερίνης δεν έχουν κάνει τίποτα ουσιαστικό για να διασωθεί το ένα από τα ελάχιστα νεοκλασικά κτίρια της πόλης, παρά το αφήνουν να καταστρέφεται και να μαραζώνει. Το εξοργιστικό μάλιστα είναι ότι ο Δήμος Κατερίνης τοποθέτησε μπροστά στο κτίριο κάδους απορριμμάτων, δείχνοντας έτσι πόσο πολύ υποβαθμίζει την Πολιτιστική Κληρονομιά της πόλης και πόσο τοποθετεί την ιστορία σε δεύτερη μοίρα. Δυστυχώς, οι τοπικοί άρχοντες το μόνο που προσφέρουν πάνω στο θέμα είναι οι ψεύτικες υποσχέσεις με πολύ αντιπροσωπευτικό το ψέμα περί δημιουργίας Πινακοθήκης με τη δέσμευση του πρώην Δήμαρχου Κατερίνης κ. Κων. Κουκουδήμου και της Αντιπεριφερειάρχη Πιερίας κ. Σοφίας Μαυρίδου στις 6 Απριλίου 2021:https://kede.gr/katerini-dimotiki-pinakothiki-dimiourgeitai-stin-astiki-scholi/
Ζητάμε από τους κυβερνώντες αιρετούς της Πιερίας να σταματήσουν να υποτιμάνε τη νοημοσύνη των πολιτών και δημοτών και να προβούν άμεσα κι αποτελεσματικά στη στερέωση, αποκατάσταση κι αναστήλωση του κτιρίου, εξωτερικά και στο εσωτερικό του και κατ’ επέκταση την ανάδειξή του ως μέρος της ιστορίας της πόλης, καθώς και λειτουργίας του ως μόνιμα ανοιχτό χώρο τέχνης της πόλης, είτε ως Μουσείο ή Πινακοθήκη. Μια τουριστική περιοχή όπως η Κατερίνη, έχει ανάγκη από κτίρια καλαίσθητα, ασφαλή, αλλά και λειτουργικά, τόσο για να προσδίδουν το πολιτιστικό στίγμα της περιοχής, όσο παράλληλα για ν’ αποτελούν πόλο έλξης επισκεπτών, δίνοντας έτσι ώθηση στην τόνωση της τοπικής οικονομίας του τόπου.
* Η Μαρία Καρανίκα είναι Αρχαιολόγος, Υποψ. Διδάκτωρ Προϊστορικής Αρχαιολογίας Πανεπιστημίου Κρήτης
