Του Ηλία Χρυσικού,*
Διάβασα τις τελευταίες μέρες ότι η Περιφερειακή Ενότητα υλοποιεί μέσα από το τεχνικό της πρόγραμμα την πορεία των εργασιών του έργου φωτισμού στον Ιερό Καθεδρικό Ναό της Θείας Ανάληψης Κατερίνης.
Όπως έγραψε η Αντιπεριφερειάρχης κ. Σοφία Μαυρίδου, -στο fb-, το έργο του φωτισμού θα συμβάλει ουσιαστικά στην ανάδειξη του ιστορικού και πνευματικού χαρακτήρα του Ιερού Ναού και στην ενίσχυση του προσκυνηματικού τουρισμού της περιοχής μας.
Όμως, αυτή η συμβολή και ίσως μικρής ή μεγάλης χρηματοδότησης της Π.Ε Πιερίας, αλλοιώνει τον χαρακτήρα της ορθόδοξης Εκκλησιαστικής σύναξης και λατρείας των πιστών, -που είναι υπερκόσμιος, πνευματικός και μυσταγωγικός-, και που αποβλέπει στην ανύψωση και την επικοινωνία του πιστού με τον Θεό ;
Μήπως, η ουσιαστική συμμετοχή στην κοινή προσευχή και λατρεία προϋποθέτει ένα ήσυχο, υποβλητικό και κατανυκτικό χώρο, συμπροσευχόμενοι με τους ιερείς και τους ιεροψάλτες στην αυτοσυγκέντρωση και αμεσότερη επικοινωνία του ανθρώπου με τον Θεό ;
Aν θυμάμαι καλά, οι Ιεροί Nαοί παλιότερα δημιουργούσαν στους πιστούς αυτήν την κατανυκτική ατμόσφαιρα, με τον ιλαρό φωτισμό των κεριών και κανδηλιών, την χαμηλόφωνη και υποβλητική εκφώνηση των ευχών και την ταπεινή ψαλμωδία, και την απέριττη διακόσμηση του Ναού με τις βυζαντινές Αγιογραφίες, τα κηροπήγια, τα προσκυνητάρια και τους μπρούτζινους με λαμπάδες φωτισμένους πολυελαίους.
Αυτό το ήθος ξέρω ότι διασώζεται ακόμη στις μονές του Αγίου Όρους.
Η ιλιγγιώδης ανάπτυξη της τεχνολογίας των τελευταίων δεκαετιών, εισέβαλε και στον Ιερό χώρο της λατρείας και μετέβαλλε ριζικά τον χαρακτήρα και τον προορισμό του.
Για όλα τα παρακάτω που γράφω, ζητώ ταπεινά συγγνώμη εάν κάποιους θα ενοχλήσουν, αλλά πέραν των ηλεκτρικών κανδηλιών και πολυελαίων, βλέπω με έκπληξη ότι έχουν τοποθετηθεί στις οροφές αρκετών Ιερών Ναών τεράστιοι προβολείς, που καθιστούν με τον ενοχλητικό τους φωτισμό δυσχερή την συγκέντρωση των πιστών για προσευχή.
Η εγκαταστάσεις από την άλλη υψηλής ισχύος μεγαφωνικών συστημάτων, δημιουργεί “κομφούζιο” από τα εντός και εκτός των Ιερών Ναών με τα “θηριώδη ηχεία”, καθώς είναι αποτρεπτικά της αυτοσυγκέντρωσης και της συμμετοχής στην λατρευτική σύναξη.
Θεωρώ ότι είναι αταίριαστο προς το ήθος και την ιερότητα της Θείας λατρείας το θέαμα να κρατούν οι λειτουργοί στα χέρια τους ασύρματα μικρόφωνα ή να τα έχουν τοποθετημένα επί της Αγίας Τράπεζας, όπου υπάρχουν λείψανα Αγίων και όπου τελείται η Θεία Ευχαριστία.
Πέραν αυτού υπεισέρχονται ακόμη και μέσα το Άγιο Βήμα, κάμερες και κινητά από φωτορεπόρτερ -και ενίοτε από κληρικούς- για να “αποθανατίσουν” τις ιερότερες στιγμές του τελούμενου υπερβατικού μυστηρίου, αγνοώντας ότι με τις ενέργειες τους “σκανδαλίζουν” τους ευλαβείς πιστούς, το ποίμνιο δηλαδή.
Έχω την εντύπωση, -μπορεί να κάνω και λάθος- ότι στους Μητροπολιτικούς Ναούς -για παράδειγμα ο φωτισμός- ανήκει στη διαχείριση της Μητρόπολης.
Επίσης αν ο Ιερός Ναός είναι διατηρητέο μνημείο, απαιτείται και έγκριση της Εφορείας Αρχαιοτήτων για κάθε εγκατάσταση ή αλλαγή φωτισμού -σύμφωνα με τον Ν. 4858/2021, άρθρα για την προστασία αρχαιοτήτων-.
Αυτά προφανώς κάποιοι τα ξεχνούν και νομίζουν ότι οι περισσότεροι έχουμε μνήμη αλά κάρτ.
Εν όψει λοιπόν της Τεσσαρακοστής, -την οποία διανύομε- και κατά την οποία θα προσέρχονται στους Ιερούς Ναούς, οι συνειδητά πιστοί, -προκειμένου να συγκεντρωθούν πνευματικά- ας βιώσουμε το βαθύτερο νόημα των ημερών.
