Της Μαρίας Βούλγαρη,
Χθες το βράδυ, 19 Αυγούστου, το Κηποθέατρο του Δήμου Κατερίνης μετατράπηκε σε νεκροταφείο. Όχι για να μας τρομάξει. Για να μας θυμίσει.
Η «ΣΑΡΜΑΝΤΖΑ» του Κωνσταντίνου Δομηνίκ, σε σκηνοθεσία Έλενας Μαυρίδου, δεν είναι μια παράσταση που απλώς «βλέπεις». Είναι μια παράσταση που σε διαπερνά και σε αφήνει διαφορετικό.
Το έργο διαδραματίζεται στο νεκροταφείο ενός χωριού. Εκεί, η πύλη ανάμεσα στη ζωή και τον θάνατο δεν είναι μια ευθεία γραμμή. Ταλαντεύεται.
Χώμα, ένας μεγάλος ξύλινος σταυρός – «άλλωστε ο καθένας κουβαλά τον δικό του», λένε –, ένα λιβανιστήρι και μια ξύλινη κούνια.
Πάνω σε αυτά, ο Γιάννης στοχάζεται τη ζωή του.
Οι μνήμες ξυπνούν. Οι σκιές έρχονται και βαραίνουν τον κουρασμένο νου. Παραλήρημα.
Η εξομολόγηση της κακοποίησης βγαίνει στην επιφάνεια και λυτρώνει. Η μυρωδιά του χώματος, του θανάτου και τα ασημένια τάματα που ανασύρονται από τα σπλάχνα της κρύας γης βοηθούν την ψυχή να ελευθερωθεί. Και στο τέλος έρχεται η κάθαρση.
Όχι η εύκολη. Η αληθινή.
Η ψυχή του έργου
Ο Γιάννης Τσορτέκης ήταν συγκλονιστικός.
Με σώμα κουρασμένο, με μια φωνή ψυχής που σπάει, με μάτια που κουβαλούν ταυτόχρονα ενοχή και λύτρωση.
Στις στιγμές του παραληρήματος έγινε θύτης και θύμα, πατέρας και παιδί, ζωντανός και νεκρός.
Η σκηνή με το χώμα και το κερί – αυτή που βλέπουμε και στην αφίσα – ήταν η κορύφωση: μια πράξη ταυτόχρονα πένθους και κάθαρσης, σωματικής και ψυχικής.
Η σκηνοθέτης της παράστασης, Έλενα Μαυρίδου, χρησιμοποίησε τον ανοιχτό χώρο του Κηποθέατρου με απόλυτο σεβασμό.
Λίγα αντικείμενα. Σκοτάδι. Ήχοι από έναν άλλον κόσμο.
Στο πλαίσιο του 55ου Φεστιβάλ Ολύμπου, η «ΣΑΡΜΑΝΤΖΑ» ήρθε να μας θυμίσει ότι το θέατρο μπορεί ακόμη να είναι τελετουργία.
Δεν είναι εύκολη παράσταση. Είναι όμως αναγκαία.
Είναι όλα όσα θάβουμε, όσα δεν τολμάμε να πούμε και, φυσικά, η λύτρωση που έρχεται μόνο μέσα από την αλήθεια.
Και όταν έσβησαν τα φώτα, το χειροκρότημα άργησε.
Γιατί όλοι χρειαζόμασταν λίγο χρόνο για να επιστρέψουμε από εκείνο το νεκροταφείο.
