Υπάρχουν στιγμές στη ζωή που δεν μας λείπουν ούτε οι ιδέες ούτε τα όνειρα. Μας λείπει η απόφαση. Ξέρουμε, κατά βάθος, τι θα θέλαμε να κάνουμε. Ξέρουμε ποια συζήτηση χρειάζεται να ανοίξουμε, ποια δουλειά δεν μας εκφράζει πια, ποια σχέση μας έχει κουράσει, ποια συνήθεια μάς κρατά καθηλωμένους. Κι όμως, μένουμε εκεί. Όχι επειδή δεν βλέπουμε τον δρόμο, αλλά επειδή φοβόμαστε το πρώτο βήμα.
Και είναι απολύτως ανθρώπινο… Γιατί κάθε απόφαση κρύβει μέσα της μια μικρή απώλεια. Κάθε φορά που επιλέγουμε έναν δρόμο, αφήνουμε πίσω κάποιον άλλον. Γι’ αυτό και η αποφασιστικότητα δεν είναι η απουσία φόβου. Είναι η ικανότητα να συνεχίζουμε, παρότι ο φόβος είναι παρών.
Πολλές φορές περιμένουμε να έρθει η κατάλληλη στιγμή. Να νιώσουμε μεγαλύτερη σιγουριά, περισσότερη αυτοπεποίθηση, καλύτερες συνθήκες. Σαν να πιστεύουμε ότι κάποια μέρα θα ξυπνήσουμε και θα είμαστε έτοιμοι για όλα.
Στην πραγματικότητα, όμως, οι σημαντικές αποφάσεις σπάνια παίρνονται μέσα στη βεβαιότητα. Παίρνονται μέσα στην αβεβαιότητα. Δεν γνωρίζουμε αν θα πετύχουν. Δεν έχουμε όλες τις απαντήσεις. Δεν μπορούμε να προβλέψουμε το αποτέλεσμα. Εκείνο που μπορούμε να κάνουμε είναι να εμπιστευτούμε ότι θα βρούμε τον τρόπο να ανταποκριθούμε σε ό,τι συναντήσουμε στην πορεία.
Ίσως αυτή να είναι και η μεγαλύτερη παρεξήγηση γύρω από την αποφασιστικότητα. Συχνά τη συγχέουμε με τη σκληρότητα ή την αδιαλλαξία, ενώ στην πραγματικότητα μοιάζει περισσότερο με μια ήρεμη εσωτερική στάση. Είναι η στιγμή που ο άνθρωπος σταματά να περιμένει να εξαφανιστούν όλοι οι φόβοι του και επιλέγει να προχωρήσει έχοντάς τους δίπλα του.
Όμως οι άνθρωποι συνήθως δεν δυσκολεύονται επειδή δεν έχουν δυνατότητες. Δυσκολεύονται επειδή έχουν μείνει για πολύ καιρό ανάμεσα σε δύο κόσμους: σε αυτόν που γνωρίζουν και σε εκείνον που θα ήθελαν να δημιουργήσουν. Κι όσο παραμένουν εκεί, χωρίς να αποφασίζουν, εξαντλούνται.
Η αναποφασιστικότητα είναι κουραστική. Όχι μόνο επειδή καθυστερεί τις αλλαγές, αλλά επειδή κρατά τον άνθρωπο εγκλωβισμένο σε μια αδιάκοπη εσωτερική διαπραγμάτευση. Ο νους επιχειρηματολογεί ασταμάτητα, παρουσιάζει υπέρ και κατά, προβλέπει κινδύνους, αναζητά εγγυήσεις που δεν υπάρχουν. Κάποια στιγμή, όμως, χρειάζεται να σωπάσει για λίγο, ώστε να ακουστεί κάτι βαθύτερο από τη λογική.
Η προσωπική μας αλήθεια. Δεν είναι πάντα εύκολο να την ακούσουμε, γιατί συχνά καλύπτεται από τις προσδοκίες των άλλων, από την ανάγκη να μη δυσαρεστήσουμε κανέναν ή από τον φόβο μήπως κάνουμε λάθος. Κι όμως, κάθε φορά που επιλέγουμε να ζήσουμε σύμφωνα με αυτό που πραγματικά πιστεύουμε, ακόμη κι αν δυσκολευτούμε, νιώθουμε μέσα μας μια παράξενη αίσθηση ελευθερίας. Όχι επειδή όλα έγιναν εύκολα, αλλά επειδή σταματήσαμε να προδίδουμε τον εαυτό μας.
Βέβαια, αποφασιστικότητα δεν σημαίνει πείσμα. Δεν σημαίνει να επιμένουμε σε έναν δρόμο μόνο και μόνο επειδή τον επιλέξαμε κάποτε. Σημαίνει να έχουμε το θάρρος να προχωράμε, αλλά και την ταπεινότητα να αναθεωρούμε όταν η ζωή μάς δείχνει κάτι διαφορετικό. Η αληθινή δύναμη δεν βρίσκεται στην ακαμψία· βρίσκεται στην ικανότητα να παραμένουμε πιστοί στις αξίες μας, χωρίς να φοβόμαστε την εξέλιξη.
Στο τέλος της ημέρας, οι περισσότεροι άνθρωποι δεν μετανιώνουν για τις αποφάσεις που πήραν με αγάπη, σκέψη και ειλικρίνεια. Συνήθως μετανιώνουν περισσότερο για εκείνες που δεν τόλμησαν ποτέ να πάρουν. Γιατί η ζωή δεν ζητά από εμάς να είμαστε αλάνθαστοι. Ζητά να είμαστε παρόντες στις επιλογές μας. Να αναλαμβάνουμε την ευθύνη της πορείας μας, ακόμη κι όταν δεν γνωρίζουμε πού ακριβώς θα μας οδηγήσει.
Ίσως, τελικά, η αποφασιστικότητα να μην είναι τίποτε περισσότερο από μια ήσυχη συμφωνία με τον εαυτό μας. Μια στιγμή κατά την οποία, παρά τους φόβους και τις αμφιβολίες, επιλέγουμε να εμπιστευτούμε τη ζωή λίγο περισσότερο και να κάνουμε εκείνο το πρώτο βήμα που περιμέναμε τόσο καιρό.
Γράφει ο Ψυχολόγος-Σύμβουλος Γάμου Γιάννης Ξηντάρας
