17 Απριλίου: Μεγάλη Πέμπτη – Η ακολουθία των Παθών, η Σταύρωση, τα 12 Ευαγγέλια

140

Τη Μεγάλη Πέμπτη αναβιώνουν στην Εκκλησία μας τα γεγονότα της τελευταίας ημέρας της ζωής του Ιησού Χριστού στη Γη, η Σταύρωση και τα 12 Ευαγγέλια.

Η πορεία προς το Θείο Δράμα κορυφώνεται την Μεγάλη Πέμπτη που είναι αφιερωμένη στον Μυστικό Δείπνο, δηλαδή το δείπνο του Ιησού Χριστού με τους 12 Αποστόλους, όπως περιγράφεται στα Ευαγγέλια του Ματθαίου (26, 17-30α), του Μάρκου (14, 12-26) και του Λουκά (22, 7-23), τον Ιερό Νιπτήρα (το πλύσιμο των ποδιών των 12 Αποστόλων από τον Χριστό) και την προδοσία του Ιούδα.
Το πρωί της Μεγάλης Πέμπτης τελείται ο εσπερινός της Μεγάλης Παρασκευής μαζί με τη Θεία Λειτουργία του Μεγάλου Βασιλείου και κοινωνούν πολλοί πιστοί. Για όσους νηστεύουν αυστηρά τη Μεγάλη Βδομάδα, χωρίς λάδι, η Μεγάλη Πέμπτη καταλύεται και μπορούν οι πιστοί να φάνε λάδι. Το εκκλησίασμα φέρνει λουλούδια στην εκκλησία που καταθέτει στον Εσταυρωμένο και τα οποία χρησιμοποιούν για τον στολισμό του Επιταφίου.

Τα 12 Ευαγγέλια και «Σήμερον κρεμᾶται ἐπὶ ξύλου»
Το απόγευμα μετά τις 18:30 πραγματοποιείται η Ακολουθία των Αγίων και Αχράντων Παθών ή Δώδεκα Ευαγγελίων στην οποία αναγιγνώσκονται 12 περικοπές από τα 4 Ευαγγέλια (του Ματθαίου, του Μάρκου, του Λουκά και του Ιωάννη) σχετικά με τα Άγια Πάθη του Χριστού από το Μυστικό Δείπνο μέχρι την Ταφή.

Τα Δώδεκα Ευαγγέλια περιγράφουν την πορεία του Ιησού προς τον Γολγοθά. Τον Μυστικό Δείπνο, το δάκρυ και την ανθρώπινη αδυναμία στους κήπους της Γεθσημανής, την προδοσία του από τον Ιούδα, την σύλληψη, τη δίκη, τα βασανιστήρια, τη Σταύρωση. Η ονομασία τους «Δώδεκα Ευαγγέλια» προέρχεται από τα 12 Ευαγγελικά αποσπάσματα που αναγιγνώσκονται κατά την Μεγάλη Πέμπτη καθώς τα Ευαγγέλια της Καινής Διαθήκης είναι τέσσερα, από τους τέσσερις Ευαγγελιστές της Εκκλησίας.

Τα Πάθη και η κορύφωση του θείου δράματος

Ευαγγέλιο Πρώτο – Προλέγεται η άρνηση του Πέτρου.

Ευαγγέλιο Δεύτερο – Ο Πέτρος απαρνείται το Χριστό.

Ευαγγέλιο Τρίτο – Ο Ιησούς μπροστά στο μεγάλο συνέδριο.

Ευαγγέλιο Τέταρτο – Ο Ιησούς μπροστά στον Πιλάτο.

Ευαγγέλιο Πέμπτο – Ο Ιησούς καταδικάζεται σε θάνατο.

Ευαγγέλιο Έκτο – Οι στρατιώτες εμπαίζουν τον Ιησού.

Ευαγγέλιο Έβδομο – Η σταύρωση του Ιησού.

Ευαγγέλιο Όγδοο – Ο θάνατος του Ιησού.

Ευαγγέλιο Ένατο – Ένας στρατιώτης λογχίζει την πλευρά του Ιησού.

Ευαγγέλιο Δέκατο – Ο ενταφιασμός του Ιησού.

Ευαγγέλιο Ενδέκατο – Η ταφή του Ιησού.

Ευαγγέλιο Δωδέκατο – Η φρούρηση του τάφου.

Ανάμεσα στο πέμπτο και το έκτο Ευαγγέλιο ψάλλεται το αντίφωνο «Σήμερον κρεμάται επί ξύλου…» και ο Εσταυρωμένος λιτανεύεται από τους ιερείς.

Σήμερον κρεμάται επί ξύλου, ο εν ύδασι την γην κρεμάσας.

Στέφανον εξ ακανθών περιτίθεται, ο των αγγέλων βασιλεύς.

Ψευδή πορφύραν περιβάλλεται, ο περιβάλλων τον ουρανόν εν νεφέλαις.

Ράπισμα κατεδέξατο, ο εν Ιορδάνη ελευθερώσας τον Αδάμ.

Ήλοις προσηλώθη, ο νυμφίος της Εκκλησίας.

Λόγχη εκεντήθη, ο υιός της Παρθένου.

Προσκυνούμεν σου τα Πάθη, Χριστέ.

Δείξον ημίν και την ένδοξόν σου Ανάστασην.

Γιατί τη Μεγάλη Πέμπτη βάφουμε κόκκινα τα αυγά; Ο συμβολισμός
Ανήμερα Μεγάλης Πέμπτης βάφουμε κόκκινα τα αυγά. Κόκκινα γιατί είναι το χρώμα της χαράς, της Ανάστασης, της ελπίδας, της Αναγέννησης. Σύμφωνα με την ορθόδοξη παράδοση, το Πάσχα βάφουμε κόκκινα αβγά επειδή συμβολίζουν το αίμα του Χριστού που έδωσε για τη σωτηρία του κόσμου. Υπάρχει ένας μύθος που λέει πως μια μέρα μετά την Ανάσταση του Χριστού, η Μαρία η Μαγδαληνή πήγε στον Τιβέριο Καίσαρα και του ανακοίνωσε ότι αναστήθηκε ο Κύριος και ότι ακριβώς συνέβη. Δίπλα τους εκείνη τη στιγμή υπήρχε ένας άνθρωπος που κρατούσε ένα καλάθι με αυγά. Ο Καίσαρας έδειξε απορημένος και είπε στη Μαγδαληνή ότι, εάν αυτό που λέει, είναι αλήθεια, τότε τα αβγά, από άσπρα που είναι, να γίνουν κόκκινα. Έτσι κι έγινε και ο Καίσαρας έμεινε άναυδος.