Μόσιαλος: Πρέπει να ανησυχούμε για δεύτερη πανδημία από νέα γρίπη των χοίρων;

82

Στο επιστημονικό άρθρο, το οποίο επικαλούνται δημοσιεύματα που κάνουν λόγο για έναν νέο ιό πανδημικής γρίπης, που ανακαλύφθηκε στην Κίνα, αναφέρεται ο Ηλίας Μόσιαλος σε ανάρτησή του με τίτλο “πρέπει να ανησυχούμε για δεύτερη πανδημία από νέα γρίπη των χοίρων;”.

Ο Ηλίας Μόσιαλος κάνει μία ανάλυση της δημοσίευσης και των δεδομένων που προκύπτουν από αυτήν, απαντώντας σε ερωτήματα για το αν τελικά πρόκειται για έναν νέο ιό και κατά πόσο τίθεται θέμα άμεσης απειλής για μία νέα πανδημία.

Διαβάστε τι έγραψε ο Ηλίας Μόσιαλος:

Διάφορα άρθρα στα ΜΜΕ αναφέρουν έναν νέο ιό πανδημικής γρίπης που ανακαλύφθηκε στην Κίνα. Ένα νέο στέλεχος της γρίπης είναι μεταξύ των κορυφαίων απειλών από ασθένειες που παρακολουθούν οι ειδικοί, ειδικά όταν ο κόσμος προσπαθεί να τερματίσει την τρέχουσα πανδημία COVID-19.

Ο ιός αυτός σύμφωνα με τα δημοσιεύματα αναδύθηκε πρόσφατα, μεταδίδεται μεταξύ χοίρων, αλλά ίσως να μπορεί να μολύνει και τους ανθρώπους. Καθώς είναι νέο στέλεχος, οι άνθρωποι θα μπορούσαν να έχουν μικρή ή καθόλου ανοσία στον ιό.

Ας δούμε πιο προσεκτικά τη δημοσίευση.

Το δημοσιευμένο επιστημονικό άρθρο (doi.org/10.1073/pnas.1921186117) αναφέρεται σε ένα πρόγραμμα που παρακολουθεί και εξετάζει στελέχη γρίπης σε χοίρους στην Κίνα από το 2011-2018. Ένα νέο στέλεχος της γρίπης H1N1, γνωστό ως G4, εμφανίστηκε κάποια στιγμή και μέχρι το 2016 έγινε το κυρίαρχο στέλεχος στους χοίρους. Οι ερευνητές εκφράζουν την ανησυχία πως θα μπορούσε να μεταλλαχθεί περαιτέρω και να εξαπλωθεί από άνθρωπο σε άνθρωπο. Δεν αξιολογείται ως άμεσο πρόβλημα αλλά συστήνεται στενή παρακολούθηση και εφαρμογή μέτρων για τον έλεγχο του ιού στους χοίρους, καθώς και στενή παρακολούθηση των χοιροτρόφων και των εργαζομένων στα εργοστάσια συσκευασίας χοιρινού κρέατος.

Δηλαδή, πρόκειται για νέο ιό;

Όχι, πρόκειται ένα ιό που σύμφωνα με τη μελέτη μολύνει πολύ συχνά τους χοίρους ήδη από το 2016. Επίσης να υπογραμμίσουμε πως ενώ στη δημοσίευση αναφέρεται πως είναι πλέον το κυρίαρχο στέλεχος, το δείγμα πληθυσμού χοίρων που εξετάστηκε περιλάμβανε 10 από τις 22 επαρχίες της Κίνας.

Γιατί εκφράστηκε λοιπόν ανησυχία πως μπορεί να εξαπλωθεί από άνθρωπο σε άνθρωπο και πρέπει να παρακολουθείται στενά;

Καταρχήν, όταν πολλά στελέχη ιών της γρίπης μολύνουν τον ίδιο χοίρο, μπορούν να ανταλλάξουν γονίδια μεταξύ τους, με τυχαίο γενετικό ανασυνδυασμό. Μια γρίπη μπορεί να μεταδοθεί στους ανθρώπους εάν μετά από τέτοιο τυχαίο γενετικό ανασυνδυασμό, δημιουργηθεί ένας νέος ιός, που φέρει στοιχεία γονιδίων από μια γρίπη των χοίρων και μιας ανθρώπινης γρίπης. Το στέλεχος G4 της γρίπης H1N1, στο οποίο αναφερόμαστε, έχει προκύψει ως μείγμα τριών στελεχών με στοιχεία από ιούς της γρίπης των πτηνών, των ανθρώπων και των χοίρων. Δηλαδή, το ανησυχητικό σημείο εδώ είναι πως μεταξύ γονιδιακών στοιχείων από στελέχη γρίπης θηλαστικών, υπάρχουν στοιχεία ενός ιού της γρίπης των πτηνών, στον οποίο οι άνθρωποι δεν έχουν ανοσία.

Πόσο ανησυχητική όμως είναι αυτή η εξέλιξη;

Ας δούμε το ζήτημα με ηρεμία. Το νέο στέλεχος μοιάζει με τη γρίπη των χοίρων του 2009 και όπως θυμόμαστε, αυτή η πανδημία ήταν λιγότερο θανατηφόρα από ότι αρχικά φοβόμασταν, κυρίως επειδή πολλοί ηλικιωμένοι είχαν κάποια ανοσία σε αυτό τον ιό, πιθανώς λόγω της ομοιότητάς του με άλλους ιούς της γρίπης που κυκλοφορούσαν. Εκείνος ο ιός (που ονομάζεται A/H1N1pdm09) καλύπτεται τώρα από το ετήσιο εμβόλιο γρίπης για να διασφαλιστεί ότι οι άνθρωποι προστατεύονται.

Έχουμε ως τώρα στοιχεία μετάδοσης του ιού;

Στο άρθρο αναφέρονται δυο περιστατικά μετάδοσης του ιού από χοίρους σε ανθρώπους, τα οποία όμως δεν κατέληξαν σε περαιτέρω μετάδοση του ιού από άνθρωπο σε άνθρωπο. Η μελέτη επίσης όμως αναφέρει πως ανιχνεύτηκαν αντισώματα στο στέλεχος G4 στο 4,4% των 230 ατόμων που μελετήθηκαν σε τυχαία νοικοκυριά, ενώ το ποσοστό ανεβαίνει περίπου στο 10% σε αυτούς που εργάζονται με χοίρους.

Αντιμετωπίζουμε λοιπόν την αρχή μιας διπλής πανδημίας, COVID-19 και γρίπης; Όχι άμεσα.

Δεν υπάρχουν στοιχεία ότι το στέλεχος G4 μεταδίδεται μεταξύ ανθρώπων, παρότι κυκλοφορεί στους χοίρους από το 2016. Το ίδιο το επιστημονικό άρθρο δεν περιγράφει μια άμεση απειλή για το ευρύ κοινό, παρά τα πρωτοσέλιδα σε διάφορα ΜΜΕ και τις αναφορές στα τηλεοπτικά δελτία.

Αυτό είναι το βασικό πλαίσιο στο πρέπει να κινηθεί η ανάλυση όσων διαβάζουμε στα ΜΜΕ.

Τι άλλο μπορούμε να κάνουμε;

Οι έλεγχοι θα πρέπει να εντατικοποιηθούν, ειδικά εάν εμφανιστούν εστίες μολύνσεων σε χοιροτρόφους και εργαζομένους στα εργοστάσια συσκευασίας χοιρινού κρέατος. Αλλά να θυμόμαστε πως αυτός ο ιός θα πρέπει να μεταλλαχθεί για να εξαπλωθεί εύκολα σε ανθρώπους, και αυτό μπορεί να μην συμβεί ποτέ.

Εάν συμβεί;

Έχουμε την τεχνογνωσία να φτιάχνουμε εμβόλια για ιούς της γρίπης. Θα μπορούσε να συμπεριληφθεί στο εποχιακό εμβόλιο.

Αυτή είναι λοιπόν η ιστορία του στελέχους G4. Αξίζει μεν να παρακολουθείται από τους ειδικούς της δημόσιας υγείας, αλλά δεν υπάρχει άμεση απειλή για μια νέα πανδημία.