Οι ζυμώσεις στο παρασκήνιο για τη χρήση των €640 εκατ. -Τι ζητά η Αθήνα, τι απαιτούν οι Βρυξέλλες

56

Της Δήμητρας Καδδά

Χωρίς ιδιαίτερη συζήτηση και δίχως “αστερίσκους” για εκκρεμότητες που πρέπει να γίνουν, ολοκληρώθηκε το προηγούμενο διήμερο η “προέγκριση” του πακέτου παρεμβάσεων στο χρέος 767 εκατ. ευρώ από το EWG. Ουσιαστικά προετοιμάστηκε με μία λιτή διαδικασία η πολιτική απόφαση που θα πρέπει να λάβει το Eurogroup στις 4 Δεκεμβρίου (σ.σ. το τελευταίο για φέτος) με βάση την ιδιαίτερα θετική έκθεση της Κομισιόν για την 4η αξιολόγηση της ελληνικής οικονομίας.

Αποφασίσθηκε η ενεργοποίηση του επόμενου, δεύτερου, πακέτου που προβλέπει η συμφωνία του 2018 (σ.σ. κανονικά η χώρα  δικαιούται 2 ανάλογες κινήσεις ανά 6μηνο αλλά λόγω καθυστερήσεων ανάλογη διαδικασία έγινε μόνο την προηγούμενη Άνοιξη μαζί με την τότε 2η αξιολόγηση).

Το ποσό περιλαμβάνει τα 640 εκατ. ευρώ περίπου των “δόσεων” που συνδέονται με την αποδέσμευση κερδών ομολόγων που διακρατούνται, αλλά και τη διατήρηση  του χαμηλού επιτοκίου του δεύτερου δανείου για το 2ο εξάμηνο του έτους (κίνηση που αναλογεί σε ελάφρυνση κόστους χρέους της τάξης των 100 εκατ. ευρώ περίπου).

Χωρίς ενστάσεις

Ο ιδιαίτερα θετικός χαρακτήρας στις εκθέσεις της Κομισιόν, αλλά και η πληθώρα ανοιχτών θεμάτων σε Ευρωπαϊκό επίπεδο, συνετέλεσαν ώστε το θέμα “Ελλάδα” να παραμείνει στη… γωνία του “κάδρου” των 2ήμερων συναντήσεων των επιτελών των ΥΠΟΙΚ.  Σύμφωνα με πληροφορίες που φτάνουν από κοινοτικές πήγες ήταν πολύ λίγος ο χρόνος συζήτησης για το για το ελληνικό ζήτημα.

Παρόλ’ αυτά,  παραμένουν ακόμα σε εκκρεμότητα δύο ζητήματα:

1. Το ένα ζήτημα είναι η ελληνική πρόθεση για χαμηλότερα πρωτογενή πλεονάσματα από το  2021 και μετά (τα έτη 2021- 2022 να μειωθούν από το 3,5% του ΑΕΠ στο 2% του ΑΕΠ και να παραμείνουν σε αυτό το ύψος στη συνέχεια αντί για 2,2% του ΑΕΠ). Ο λόγος για μία απόφαση που θεωρείται δεδομένη από όλες τις πλευρές (Ελλάδα και δανειστές) ότι θα τεθεί επί τάπητος αργότερα εντός του 2020.

2. Το δεύτερο ζήτημα είναι η αλλαγή χρήσης των κερδών ομολόγων των 640 εκατομμυρίων ευρώ περίπου, ώστε να στηρίξουν την επενδυτική προσπάθεια. Επί της ουσίας πρόκειται για την ενεργοποίηση της σχετικής διάταξης της απόφασης του Eurogroup του 2018. Αναφέρεται σε δυνατότητα αλλαγής χρήσης μέρους του ποσού αυτού όχι για τη χρηματοδότηση της αποπληρωμής του χρέους, αλλά για “συμφωνημένες επενδύσεις”.

Οι ενστάσεις

Στο εν λόγω 2ο ζήτημα (της στήριξης επενδύσεων) το οποίο επιθυμητό από ελληνικής πλευράς είναι να λυθεί μέσα στο πρώτο τρίμηνο του 2020 φέρεται ότι ακόμα ενστάσεις υπάρχουν. Από δύο πλευρές:

* Η μία πλευρά είναι η Ευρωπαϊκή Επιτροπή και οι αιτιάσεις της περιγράφονται στο ίδιο το κείμενο της αξιολόγησης, αλλά και σε προηγούμενες ανάλογες αναφορές. Συνδέονται με τη δυνατότητα της Κυβέρνησης να αναστρέψει την κατάσταση που επικρατούσε όλα τα τελευταία χρόνια και να υλοποιήσει πλήρως το ίδιο το Πρόγραμμα Δημοσίων Επενδύσεων. Δηλαδή να δαπανήσει τα λεφτά που έχει ήδη διαθέσιμα από εθνικά και κυρίως κοινοτικά κονδύλια (σ.σ. ΕΣΠΑ).

Στην έκθεση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής αναφέρεται ότι ο πρώτος στόχος της Κυβέρνησης είναι η χρήση του διαθεσίμου ποσού και εν συνεχεία η αναζήτηση κονδυλίων πέραν αυτού. “Η αύξηση των δημόσιων επενδύσεων, αρχικά με την εξάντληση των ανώτατων ορίων δημοσιονομικών δαπανών και στη συνέχεια με την επέκταση των δημόσιων επενδύσεων πέραν των τρεχουσών δυνατοτήτων του προϋπολογισμού, θα τονώσει περαιτέρω την ανάπτυξη λόγω του πολλαπλασιαστικού αποτελέσματος” αναφέρεται.

Υπό το παραπάνω πρίσμα, η προσπάθεια που λαμβάνει χώρα σε αρμόδιες υπηρεσίες ανά την Ελλάδα για την πλήρη χρήση των διαθέσιμων πόρων δεν συνδέεται τελικά μόνο με το δημοσιονομικό “χώρο” που δημιουργείται για τη διανομή μερίσματος φέτος, αλλά και με τις μεγάλες ελληνικές επιδιώξεις.

Ο δεύτερος παράγοντας συνδέεται με τις προσαρμογές που πρέπει να γίνουν στην ανάλυση βιωσιμότητας χρέους στην περίπτωση που το εν λόγω ποσό των 640 εκατομμυρίων ευρώ περίπου ανά εξάμηνο “αφαιρεθεί” από το σκέλος της χρηματοδότησης του χρέους και στηρίξει επενδύσεις με κάποια μορφή. Η εν λόγω “άσκηση” θα πρέπει να περιλαμβάνεται σε νέα Ανάλυση Βιωσιμότητας Χρέους. Δεδομένου λοιπόν ότι τούτη γίνεται μαζί με κάθε αξιολόγηση, ένα σενάριο είναι να συνδυαστεί με την επόμενη, πέμπτη, αξιολόγηση που θα λάβει χώρα την άνοιξη.

Σε κάθε περίπτωση, τα εν λόγω ελληνικά αιτήματα αναμένεται να τεθούν εκ νέου σε υψηλότερο πολιτικό επίπεδο: στο Eurogroup της 4ης Δεκεμβρίου από τον υπουργό Οικονομικών Χρήστο Σταϊκούρα. Η ένδειξη προθέσεων ενδεχομένως να φανεί και αργότερα, μέσα στο Δεκέμβριο, όταν αναμένεται  να λάβει χώρα η καθιερωμένη συζήτηση στην αρμόδια Επιτροπή της γερμανικής Βουλής για την έγκριση ενεργοποίησης του εν λόγω “πακέτου” παρεμβάσεων των 767 εκατομμυρίων ευρώ. 

Πηγή: capital.gr