Λεωφορεία που δεν φτάνουν στον προορισμό τους

28

Σε είδος πολυτελείας έχουν μετατραπεί τα λεωφορεία της πρωτεύουσας, τα οποία λόγω παλαιότητας, οικονομικής στενότητας και κυκλοφοριακών συνθηκών ακυρώνουν καθημερινά πάνω από 100 δρομολόγια, επιμηκύνοντας ακόμη περισσότερο την αναμονή των επιβατών στις στάσεις. Η οικονομική κατάσταση των συγκοινωνιακών φορέων της πρωτεύουσας, η αδυναμία προμήθειας ανταλλακτικών καθώς και οι σχεδόν μόνιμα μποτιλιαρισμένοι δρόμοι θέτουν εκτός «παιχνιδιού» ένα σημαντικό μέρος τού ήδη ελλειμματικού στόλου λεωφορείων. Αρκεί μια διαδήλωση, ένα τροχαίο στον δρόμο ή μια δυνατή νεροποντή, όπως η προχθεσινή, για να τινάξει στον αέρα το πρόγραμμα δρομολογίων των ΟΣΥ (Οδικές Συγκοινωνίες). Καθημερινά χάνονται πάνω από 130 προγραμματισμένα δρομολόγια των ΟΣΥ είτε λόγω αυξημένης κίνησης είτε λόγω βλαβών των οχημάτων είτε λόγω ελλείψεων σε προσωπικό (οδηγοί και τεχνικοί). Η επαναφορά του κυκλοφοριακού φόρτου στην πρωτεύουσα υπονομεύει σημαντικά το έργο των αστικών συγκοινωνιών, οι οποίες δεν βρίσκουν έδαφος να… κινηθούν.

Οι σημαντικές ελλείψεις σε προσωπικό και ανταλλακτικά δεν επιτρέπουν την εκτέλεση ούτε των –ήδη μειωμένων– δρομολογίων. Εκτιμάται μάλιστα ότι το μεταφορικό έργο των ΟΣΥ είναι μειωμένο κατά 35%-37% τα τελευταία πέντε χρόνια. Η συντήρηση των οχημάτων, που εξυπηρετούν περίπου 400 εκατ. μετακινήσεις στην Αθήνα σε ετήσια βάση, καθίσταται σχεδόν αδύνατη, καθώς ούτε τα ανταλλακτικά υπάρχουν ούτε οι τεχνικοί επαρκούν. Οσο περνά ο καιρός, μάλιστα, πολλαπλασιάζονται τα περιστατικά βλαβών στα λεωφορεία, τα οποία παθαίνουν ακόμα και εκρήξεις εν κινήσει.

Ενδεικτικό της κατάστασης είναι ότι η πρόσφατη βροχόπτωση, την περασμένη Τρίτη, «οδήγησε» 50 λεωφορεία εκτός προγράμματος λόγω κυκλοφοριακού φόρτου και άλλα 80 δρομολόγια λόγω βλαβών, οι οποίες δεν μπορούσαν να αποκατασταθούν. Παρόμοια ήταν η εικόνα κατά την προχθεσινή ημέρα, κατά τη διάρκεια της οποίας 80 δρομολόγια δεν πραγματοποιήθηκαν λόγω βλαβών και άλλα 65 δεν πραγματοποιήθηκαν γιατί οι δρόμοι της πρωτεύουσας ήταν απροσπέλαστοι. 

Οι επιβάτες έρχονται αντιμέτωποι με ένα σοβαρό πρόβλημα κατά τις ακυρώσεις, διότι όταν αυτές είναι έκτακτες δεν ενημερώνονται οι οθόνες της τηλεματικής, ούτε αναγράφεται η ώρα διέλευσης του επόμενου δρομολογίου. Αντιθέτως, αναγράφεται η ώρα έλευσης του προγραμματισμένου δρομολογίου (π.χ. σε 20 λεπτά) και όταν το διάστημα παρέλθει, μηδενίζει το χρονόμετρο και μετρά ξανά από την αρχή άλλα 20 λεπτά.

Ανταλλακτικά

Οι ΟΣΥ ακολουθούν την παγιωμένη πλέον τακτική του δανεισμού – «κανιβαλισμού» ανταλλακτικών από παροπλισμένα οχήματα προκειμένου να καλύψουν τα κενά στον ενεργό στόλο τους. Η εταιρεία έχει επιδοθεί σε έναν αγώνα δρόμου ανακατασκευής όσων οχημάτων είναι σε κατάσταση να δρομολογηθούν, παρά τις «λεηλασίες» που έχουν υποστεί προκειμένου να καλύψουν τις ανάγκες άλλων οχημάτων.

Σε αυτό το πλαίσιο, η εταιρεία προχώρησε στην ανάθεση προμήθειας 130 ανταλλακτικών ελαστικών έναντι 49.400 ευρώ (380 ευρώ / τεμάχιο). Ταυτόχρονα, έχει παραγγείλει έξι κιβώτια ταχυτήτων συνολικού προϋπολογισμού 54.000 ευρώ. Η τιμή μονάδας ανέρχεται στις 9.000 ευρώ και αξίζει να σημειωθεί ότι πρόκειται περί ανακατασκευασμένων ανταλλακτικών και όχι καινούργιων.


Οι επιβάτες έρχονται αντιμέτωποι με ένα σοβαρό πρόβλημα κατά τις ακυρώσεις, καθώς αν είναι έκτακτες δεν ενημερώνονται οι οθόνες τηλεματικής.

Ακόμη ένα κόστος που καλούνται να καλύψουν οι ΟΣΥ ακούει στο όνομα «ρυμούλκηση». Πρόκειται για τα οχήματα που «μένουν» στον δρόμο και τα οποία πρέπει να μεταφερθούν στα αμαξοστάσια προκειμένου να επισκευασθούν. Ετσι, ανέθεσαν πριν από λίγες ημέρες στη μοναδική εταιρεία που συμμετείχε στον διαγωνισμό τις υπηρεσίες ρυμούλκησης – μεταφοράς των οχημάτων των ΟΣΥ. Η σύμβαση ισχύει για ένα χρόνο ή μέχρι τη συμπλήρωση του προϋπολογισθέντος ποσού (60.000 ευρώ) και περιλαμβάνει τη ρυμούλκηση όλων των τύπων οχημάτων. Το κόστος ανά όχημα κυμαίνεται (ανάλογα με τον τύπο και το μέγεθος) μεταξύ 150 και 500 ευρώ.

«Καταρρέει» ο στόλος των ΟΣΥ, εκπτώσεις στη συντήρησή του

«Τι έχουν τα έρμα και ψοφάνε;» Πολλά χρόνια ζωής, ακόμα περισσότερα χιλιόμετρα και σημαντικές ελλείψεις τόσο σε προσωπικό όσο και σε ανταλλακτικά, είναι μέρος της απάντησης. Η οικονομική στενότητα των συγκοινωνιακών φορέων αποτελεί την κύρια πηγή του προβλήματος. Τα λεωφορεία των ΟΣΥ έχουν ξεπεράσει στην πλειονότητά τους τις αντοχές τους, ενώ η περιορισμένη ρευστότητα της εταιρείας έχει οδηγήσει σε σημαντικές εκπτώσεις στη συντήρησή τους, η οποία όσο περνούν τα χρόνια γίνεται ολοένα και πιο απαιτητική.

Οι τεχνικοί της εταιρείας επιστρατεύουν κάθε ίχνος φαντασίας που τους έχει απομείνει προκειμένου να συντηρούν τα λεωφορεία με ανταλλακτικά από παροπλισμένα οχήματα. Ο μέσος όρος ηλικίας των οχημάτων των ΟΣΥ διαμορφώνεται σε περίπου 13-14 έτη. Τα θερμικά λεωφορεία μετρούν 12,8 έτη κατά μέσον όρο, ενώ η ηλικία των 356 ηλεκτροκίνητων τρόλεϊ διαμορφώνεται στα 13,8 χρόνια, σύμφωνα με τα στοιχεία της έκθεσης πεπραγμένων των ΟΣΥ. Το παλαιότερο όχημα που διαθέτουν οι ΟΣΥ σήμερα αποκτήθηκε το 1993, ενώ το νεότερο το 2011.

Τα στοιχεία θέλουν την πλειονότητα των οχημάτων να είναι παλαιάς τεχνολογίας, καθώς το 43,1% των λεωφορείων είναι τεχνολογίας EURO II (χρονολογούνται μεταξύ 1998 και 2002), ενώ το 19,8% είναι EURO III (μεταξύ 2004 και 2005). Υπάρχει, όμως, και ένα 10% των οχημάτων που είναι παλαιότατης τεχνολογίας, EURO I. Πρακτικά, αυτά τα 230 οχήματα απαγορεύεται να κυκλοφορήσουν στον «μεγάλο δακτύλιο», καθώς εκπέμπουν περίπου 0,7 γραμμάρια οξείδιο του αζώτου ανά χλμ., ή 95% περισσότερα σωματίδια σε σχέση με τα νεότερης τεχνολογίας (EURO V). Ο στόλος των τρόλεϊ αποτελείται από 102 οχήματα σειράς 6000 (1999-2000), 112 οχήματα σειράς 7000 (1999-2000), 91 οχήματα σειράς 8000 (2003-2004) και 51 οχήματα σειράς 9000 (2004).

Οι αριθμοί

Σύγχυση επικρατεί ως προς τον ακριβή αριθμό του στόλου που διαθέτει η εταιρεία και αυτό γιατί υπάρχουν πληροφορίες που θέλουν τον πραγματικό αριθμό των λεωφορείων που διαθέτουν σήμερα οι ΟΣΥ να είναι μικρότερος από αυτόν που υπολογιζόταν μέχρι πρότινος. Και αυτό γιατί οι αριθμοί (στις εκθέσεις πεπραγμένων του ΟΑΣΑ) έκαναν μεν λόγο για 2.023 οχήματα πριν το κλείσιμο του μεγάλου αμαξοστασίου στο Ελληνικό, αλλά τα πραγματικά μεγέθη είναι εντελώς διαφορετικά. Σήμερα ο στόλος της εταιρείας μετά βίας φτάνει τα 1.357. Από αυτά, κυκλοφορούν σε καθημερινή βάση λιγότερα από 900, καθώς δεν επαρκεί το προσωπικό κίνησης (οδηγοί), ενώ δεν υπάρχει δυνατότητα επαρκούς συντήρησης του συνόλου του ενεργού στόλου.

Επιτάχυνση δρομολογίων μέσω λεωφορειολωρίδων

Σε μια προσπάθεια βελτίωσης της συγκοινωνιακής εξυπηρέτησης των επιβατών των ΟΣΥ (Οδικές Συγκοινωνίες), ο ΟΑΣΑ προχωρεί στην επανενεργοποίηση του μέτρου των αποκλειστικών λωρίδων κυκλοφορίας. Το μέτρο των λεωφορειολωρίδων είχε ατονήσει τα τελευταία χρόνια, καθώς η αστυνόμευσή τους ήταν σχεδόν μηδενική. Από τη μία η Τροχαία δήλωνε ότι δεν επαρκεί το προσωπικό της, ενώ ο ΟΑΣΑ στερούνταν πόρων για τη συντήρηση και παρακολούθηση του οπτικού υλικού που καταγραφόταν από τις κάμερες. Ο ΟΑΣΑ, σύμφωνα με πληροφορίες, προχωρεί στην ενεργοποίηση των καμερών, που θα οδηγήσει σε περιορισμό της διάρκειας των δρομολογίων των λεωφορείων και των τρόλεϊ, ώστε να εξοικονομηθούν οχήματα, τα οποία θα εκτελούν περισσότερα δρομολόγια ανά βάρδια. Ο μειωμένος κυκλοφοριακός φόρτος ως αποτέλεσμα της οικονομικής κρίσης άνοιξε διάπλατα τις λεωφορειολωρίδες για όλα τα Ι.Χ.

Η επιστροφή όμως της κίνησης στους δρόμους της πρωτεύουσας και τα σοβαρά προβλήματα στον στόλο των ΟΣΥ «υπέδειξαν» την ανάγκη επανενεργοποίησης του μέτρου. Με απόφαση που δημοσιεύθηκε στη Διαύγεια και υπογράφεται από τον διευθύνοντα σύμβουλο του ΟΑΣΑ, Ν. Αθανασόπουλο, εγκρίθηκε η δέσμευση πίστωσης ύψους 1.209 ευρώ για τη χρήση 2019 που αφορά την προμήθεια θερμογραφικού χαρτιού για την εκτύπωση φωτογραφιών από τις κάμερες παραβιάσεων σε αποκλειστικές λωρίδες λεωφορείων. Είχε προηγηθεί απόφαση με την οποία εγκρινόταν η ανάθεση εκτέλεσης εργασιών οριζόντιας σήμανσης αποκλειστικών λωρίδων λεωφορείων στην περιοχή ευθύνης του ΟΑΣΑ.

Η αμοιβή για την παραπάνω εργασία ορίζεται σε 14.794,30 ευρώ πλέον ΦΠΑ. Στο μεταξύ, συμπληρωματικά στις κάμερες αναμένεται να λειτουργήσει η σύμβαση μεταξύ ΟΑΣΑ και Ελληνικής Αστυνομίας, που αφορά τη δωρεάν μετακίνηση των ένστολων με την παράλληλη αστυνόμευση του μετρό και των λεωφορειολωρίδων από την Αστυνομία και την Τροχαία.

Από 40 κύματα πέρασε ο διαγωνισμός για τα νέα οχήματα

Σε σίριαλ με πολλά επεισόδια έχει μετατραπεί η υπόθεση της προμήθειας νέων οχημάτων που θα αποτελέσουν τον στόλο των λεωφορείων τόσο της Αθήνας όσο και της Θεσσαλονίκης. Αρχής γενομένης από τον περασμένο χειμώνα, όταν η τότε κυβέρνηση διεμήνυε ότι θα προχωρήσει στην παραγγελία 750 οχημάτων, οι εξαγγελίες συνεχίστηκαν προεκλογικά και αναμένεται να μετουσιωθούν σε διαγωνισμό με την έλευση του νέου έτους.

Η προκήρυξη του εν λόγω διαγωνισμού είχε προκαλέσει έντονες αντιδράσεις, κυρίως γιατί δεν υπήρχε εξασφαλισμένη χρηματοδότηση.

Ταυτόχρονα, η παρουσία της πολιτικής και υπηρεσιακής ηγεσίας του υπουργείου Υποδομών στην παρουσίαση μιας εκ των εταιρειών που είχαν δηλώσει ότι θα διεκδικούσαν την προμήθεια ηλεκτρικών λεωφορείων είχε προκαλέσει σειρά ερωτημάτων για την «καθαρότητα» της διαδικασίας.

Προσφυγές και ακύρωση

Οταν προκηρύχθηκαν οι εκλογές του περασμένου Ιουλίου, ο διαγωνισμός αναβλήθηκε για τον Σεπτέμβριο. Οι προσφυγές των εταιρειών που επιθυμούσαν να συμμετάσχουν στον διαγωνισμό οδήγησαν στην ακύρωσή του από την ΑΕΠΠ (Αρχή Εκδίκασης Προδικαστικών Προσφυγών). Ετσι, με την αλλαγή της κυβέρνησης ο διαγωνισμός ακυρώθηκε οριστικά, με στόχο να γίνει ενδελεχής υπολογισμός των οχημάτων που απαιτούνται για τη συγκοινωνιακή εξυπηρέτηση Αθήνας και Θεσσαλονίκης σε βάθος τουλάχιστον 10ετίας.   

Σύμφωνα με τα μέχρι τώρα στοιχεία, οι ανάγκες υπολογίζονται σε έως 1.000 λεωφορεία, με το ένα τρίτο αυτών να κατευθύνεται προς τη Θεσσαλονίκη.

Σύμφωνα με δηλώσεις στελεχών του υπουργείου Υποδομών, προγραμματίζεται η διάθεση περίπου 500 εκατ. ευρώ για τη νέα προμήθεια στις αστικές συγκοινωνίες, η οποία θα λαμβάνει υπόψη τις ανάγκες που προκύπτουν σε βάθος δεκαετίας.

Ο νέος διαγωνισμός θα αφορά διαφορετικό μείγμα οχημάτων, με έμφαση στην προμήθεια πράσινων ηλεκτρικών λεωφορείων, τα οποία επιδοτούνται από ευρωπαϊκούς πόρους. Από την ΕΤΕπ η προμήθεια των ηλεκτρικών λεωφορείων επιδοτείται με πολύ χαμηλά επιτόκια.

Πληροφορίες αναφέρουν ότι με τον νέο διαγωνισμό ο ΟΑΣΑ θα προμηθευτεί περίπου 650 αστικά λεωφορεία (τα 2/3, δηλαδή, για τις ΟΣΥ) και 350 η Θεσσαλονίκη (το υπόλοιπο 1/3 για τον ΟΑΣΘ). Στόχος –φιλόδοξος, βέβαια– είναι τα ηλεκτρικά λεωφορεία, σύμφωνα με τις ίδιες πληροφορίες, να ανέρχονται σε περίπου 600-700. Ο προγραμματισμός θέλει τα οχήματα να φθάνουν σταδιακά, με προτεραιότητα στα θερμικά και στη συνέχεια στα ηλεκτρικά.

Φόρτιση

Ως προς τη φόρτιση των ηλεκτρικών, αυτή θα γίνεται στα αμαξοστάσια και αυτό γιατί το μήκος της διαδρομής στα περισσότερα δρομολόγια είναι μικρό, εξαλείφοντας την ανάγκη ενδιάμεσης φόρτισης. Ο νέος διαγωνισμός πρόκειται να «βγει στον αέρα» εντός του επόμενου εξαμήνου και στόχος είναι η χρηματοδότηση να προέρχεται από κονδύλια του ΕΣΠΑ, ΠΔΕ και την ΕΤΕπ. 

Πηγή: kathimerini.gr